Waakhonden slaan alarm over nieuwe wet voor de AIVD en MIVD.
Den Haag, woensdag, 9 september 2026. De AIVD en MIVD krijgen ruimere hack- en tapbevoegdheden. Toezichthouders waarschuwen dat dit de rechtsstaat bedreigt, omdat onafhankelijke controle en budget juist achterblijven.
Waakhonden trekken aan de handrem
De ministerraad keurde het nieuwe wetsvoorstel voor de inlichtingendiensten al op 28 augustus 2026 goed [3]. Vandaag, op woensdag 9 september 2026, trekken de vaste toezichthouders CTIVD en TIB echter hard aan de rem [1][2]. Volgens TIB-voorzitter Anne Mieke Zwaneveld en CTIVD-voorzitter Hugo Hillenaar is het kabinetsplan totaal uit balans [1][2]. De AIVD en MIVD mogen straks namelijk zomaar ’evidente tegenstanders’ hacken of tappen zonder dat een onafhankelijke toezichthouder vooraf toestemming geeft [3]. Hillenaar waarschuwt dat onze democratische rechtsstaat hiermee zelf in de gevarenzone belandt [1].
Celstraf voor weigeren data te delen
Voor de gewone burger heeft dit voorstel ingrijpende gevolgen. U kunt straks wettelijk verplicht worden om uw privégegevens af te staan aan de geheime diensten [3]. Werkt u niet mee? Dan riskeert u een gevangenisstraf, zelfs als uw schuld nog helemaal niet is bewezen [3]. Tegelijkertijd willen de diensten op grote schaal kunstmatige intelligentie (AI) en bulkgegevens inzetten [1][2]. De nieuwe waakhond die dit allemaal moet controleren, het College van Toetsing en Toezicht, krijgt in de plannen direct al te weinig budget en personeel [1][2]. Minister Dilan Yeşilgöz van Defensie (VVD) verdedigt de verruiming en wijst naar de toenemende spionagedreiging uit Rusland, China en Iran [1][3].
Kritiek in het parlement
In de Tweede Kamer klinken grote zorgen over het rammelende toezicht en het vaag omschreven staatsnoodrecht [1][2]. FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen stelde bovendien al kritische Kamervragen aan minister David van Weel (VVD, Justitie en Veiligheid) over de verwevenheid van de NCTV met de academische wereld [3]. Gelukkig is de wet nog geen voldongen feit. Het voorstel ligt momenteel online ter internetconsultatie [3]. Burgers en kritische organisaties kunnen dus nog hun stem laten horen voordat het kabinet besluit om de wet eventueel aan te passen [1][2].