De Geïllustreerde Kunstmatige Intelligentie
woensdag 11 nov.
economie • woensdag 11 november 2026

Oude vliegtuigmotoren moeten het enorme stroomtekort van datacenters oplossen.

Oude vliegtuigmotoren moeten het enorme stroomtekort van datacenters oplossen.

Washington D.C., woensdag, 11 november 2026. Kunstmatige intelligentie slurpt zoveel stroom dat reguliere turbines zijn uitverkocht tot 2031. Techreuzen wekken daarom nu noodgedwongen eigen energie op met afgedankte straalmotoren van Boeings.

Tekort dwingt techbedrijven naar de schroothoop

De honger van kunstmatige intelligentie naar elektriciteit loopt volledig uit de hand [1][2]. Fabrikanten zoals GE Vernova, Siemens Energy en Mitsubishi Heavy Industries kunnen de vraag simpelweg niet aan [2][3]. Hun orderboeken overstijgen de 100 gigawatt, terwijl de jaarlijkse productiecapaciteit wereldwijd blijft steken tussen de 60 en 70 gigawatt [2][3]. De wachttijd voor een nieuwe gasturbine in de Verenigde Staten bedraagt inmiddels zes jaar [2][3]. Wie vandaag bestelt, krijgt pas rond 2031 of 2032 geleverd [2][3][4]. De techsector kan niet zo lang wachten op een beetje stroom [2]. Bedrijven kopen daarom massaal tweedehands apparatuur en afgedankte straalmotoren op [2][4]. Zo bestelde datacenterbouwer Crusoe dertig ProEnergy CF6-80C2 turbines, direct afkomstig van oude Boeing 767-toestellen [2]. AI-ontwikkelaar Anthropic legde 3.4 miljard dollar neer voor 1,7 gigawatt aan generatoren via OnePWR Solutions [2]. SpaceX en xAI kochten voor bijna 3 miljard dollar aan turbines, inclusief acht omgebouwde vliegtuigmotoren in Mississippi [2]. Zelfs afgeschreven CFM56-straalmotoren leveren volgens FTAI Power als stroomgenerator inmiddels meer op dan als losse vliegtuigonderdelen [2].

Stroomproducenten boeken recordwinsten

Voor energiereuzen pakt deze technologische wanhoop uitstekend uit [3]. GE Vernova zag zijn kwartaalomzet met 26,8% omhoogschieten naar 12,64 miljard dollar, geholpen door een totale orderportefeuille van maar liefst 197 miljard dollar [3]. Energieproducent Vistra kocht recent voor 4,0 miljard dollar aan gascentrales van Cogentrix om direct aan de vraag te voldoen [3]. Talen Energy nam Cornerstone over en zag zijn kwartaalomzet op 3 november 2026 met 72,3% stijgen tot 1,33 miljard dollar [3]. De prijzen op de markt exploderen [2][3]. Een nieuwe turbinemotor kost inmiddels tussen de 2 en 2,5 miljoen dollar per megawatt [2]. Een goed onderhouden tweedehands exemplaar wisselt vlot van eigenaar voor 1,5 tot 1,7 miljoen dollar per megawatt [2]. Zelfs een gereviseerde machine kost al snel 1,3 miljoen dollar [2]. Zolang de tekorten aanhouden, bepalen de verkopers van energieapparatuur de spelregels op de beurs [3].

De rekening voor de burger

Deze noodgrepen blijven niet zonder economische gevolgen voor gewone huishoudens [1]. Techbedrijven bouwen hun eigen zogeheten ‘behind the meter’-gascentrales om buiten het publieke elektriciteitsnet te blijven [1]. In Texas ligt een plan voor een on-site gascentrale van 7,65 gigawatt, terwijl een project in Ohio met 9,2 gigawatt zelfs groter kan worden dan de Grand Coulee Dam [1]. Met deze constructies omzeilen techbedrijven officiële toezichtprocedures en netbeheerdersstudies [1]. Dit kan consumenten opzadelen met verborgen netwerkkosten en hogere energierekeningen [1]. Ook de uitstoot van stikstofoxiden en broeikasgassen neemt direct toe rond woonwijken [1][2]. Burgers pikken dit niet langer [1]. Tijdens de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen stemden kiezers afgelopen maandag op 9 november 2026 massaal voor regels, beperkingen en bouwstops voor nieuwe AI-datacenters [1]. De juridische druk groeit eveneens: burgerrechtenorganisatie NAACP daagde xAI al voor de rechter wegens het illegaal stoken van turbines zonder de vereiste vergunningen [2].

Bronnen