Europese universiteiten werken ondanks mooie beloftes nog steeds samen met partners van het Israëlische leger.
Amsterdam, woensdag, 9 september 2026. Ondanks beloftes om banden te breken vanwege de oorlog in Gaza, werken Europese universiteiten nog altijd samen met Israëlische defensiepartners. Zelfs aan projecten met militaire toepassingen.
Delftse radiostilte doorbroken
In Delft ligt de academische wereld onder een vergrootglas. De TU Delft nadert na vijftien maanden van radiostilte het einde van haar herbeoordeling van Israëlische partnerschappen [1]. Het college van bestuur bracht op vrijdag 4 september 2026 een update naar buiten [1]. Sinds juni 2025 hanteert de universiteit een strikt ’nee, tenzij’-beleid voor nieuwe samenwerkingen met Israëlische organisaties [1]. Toch lopen er achter de schermen nog diverse trajecten. Zo trok de universiteit zich in december 2025 al wel terug uit het Europese AI-project NeAIxt vanwege de deelname van een Israëlisch bedrijf [1], maar de volledige herbeoordeling van alle lopende banden is nu pas bijna klaar [1].
Militaire banden en geheimzinnigheid
Dit dossier raakt de hele Nederlandse samenleving, want we willen natuurlijk weten waar ons belastinggeld en academisch onderzoek aan bijdragen. Negen Nederlandse universiteiten doen namelijk gezamenlijk onderzoek met de Israëlische defensie-industrie [2]. In maart 2026 bracht het Delftse Integrity Office in kaart dat er nog 22 projecten liepen met Israëlische betrokkenheid [1]. Welke projecten dat precies zijn? Dat houdt het universiteitsbestuur angstvallig geheim [1]. Het argument is dat openbaarmaking de betrokken onderzoekers blootstelt aan een fel maatschappelijk en politiek debat [1]. Een begrijpelijke zorg, maar het voedt ook de achterdocht bij kritische studenten en medewerkers [1][2].
Praten of poetsen?
Ondertussen beloofden veel Europese universiteiten plechtig de banden te verbreken vanwege de aanhoudende oorlog in Gaza [2]. De praktijk blijkt weerbarstiger; de academische samenwerkingen met aan het leger gelinkte partners lopen in heel Europa gewoon door [2]. Zelfs bij projecten die direct militaire toepassingen kunnen hebben, blijven de lijntjes open [2]. In Delft praat het bestuur inmiddels al maanden met bezorgde medewerkers over deze ethische dilemma’s [1]. De grote vraag is wanneer de definitieve beslissingen vallen. De decanen moeten de uitkomsten nog vaststellen [1], waarna de universiteit de resultaten met de buitenwereld deelt [1]. Wordt ongetwijfeld vervolgd.