Nederland telt recordaantal bedrijven maar de werkvloer blijft leeg.

Den Haag, woensdag, 18 november 2026. Het mkb groeide in vijf jaar tijd naar ruim 1,68 miljoen bedrijven. Vrijwel de hele stijging komt door zzp’ers. Bedrijven met personeel kwamen er nauwelijks bij.
Eenmanszaken domineren het landschap
Nederland telt begin vierde kwartaal van 2026 ruim 1,68 miljoen mkb-bedrijven [1][2]. Vijf jaar geleden stond de teller nog rond de 1,33 miljoen [1][2]. Het totale aantal ondernemingen groeide met bijna 27 procent [1][2]. Toch vertelt dit getal maar het halve verhaal [GPT]. De groei komt vrijwel volledig door eenpersoonsbedrijven [1][2]. Hun aantal klom van bijna 1,02 miljoen naar 1,37 miljoen [1][5]. Dat is een toename van ruim 34.314 procent [1][5]. Inmiddels bestaat bijna 82 procent van alle mkb-ondernemingen uit één werkzaam persoon [1][3]. In 2021 lag dat aandeel nog op bijna 77 procent [1][3]. Zzp’ers bepalen het straatbeeld, van de zelfstandige timmerman tot de freelance tekstschrijver [GPT]. Ondertussen stagneert de rest van het mkb [1][2]. Het aantal bedrijven met twee of meer werkzame personen steeg met een schamele 0,4 procent naar bijna 308.000 [1][2]. De baas zit steeds vaker alleen aan de koffietafel [GPT].
Verschuivingen op de werkvloer
Niet elke sector vertoont hetzelfde beeld [1][2]. Software-uitgeverijen met personeel zagen hun aantal meer dan verdubbelen van 70 naar 165 [1][2]. De particuliere beveiligingsdiensten stegen met 40 procent tot 970 ondernemingen [2][3]. Ook schoonmaakbedrijven en andere zakelijke diensten zagen het aantal microbedrijven toenemen tot boven de 19.000 [2][5]. Elders vallen rake klappen [1][2]. Markt- en opinieonderzoeksbureaus daalden met 32 procent naar 720 bedrijven [3][4]. Vertaalbureaus en tolken zagen hun aantal krimpen van 390 naar 300 [2][3]. Zelfs tankstations en lokale koeriersdiensten leverden fors in [1][2]. Opmerkelijk is een tegenstrijdigheid in de statistieken [2]. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde via de Enquête Beroepsbevolking juist een krimp van het aantal actieve zelfstandigen [2]. CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen verklaart dit verschil deels door slapende inschrijvingen [2]. Veel ex-zelfstandigen behouden hun registratie bij het Handelsregister terwijl ze allang weer een vaste baan hebben [2].
Gevolgen voor de consument en de markt
Deze verschuiving raakt zowel de markt als de consument direct [GPT]. Banken zoals ING en ABN AMRO zien een veranderende kredietbehoefte; eenpitters vragen immers zelden miljoenenkredieten aan voor grote bedrijfspanden of productielijnen [GPT]. De consument merkt het in de eigen portemonnee en planning [GPT]. Huishoudens schakelen vaker rechtstreeks zelfstandige vakmensen in voor een verbouwing of een installatieklus [GPT]. Die flexibiliteit is prettig, maar een tekort aan grotere aannemersbedrijven drijft wachttijden en tarieven op [GPT]. Ondertussen stokt de innovatiekracht bij traditionele werkgevers in de handel en transport, waar het aantal bedrijven met personeel met respectievelijk 6 en 4 procent kromp [2][5]. Het ministerie van Economische Zaken financiert het dashboard Staat van het mkb om deze trends nauwgezet te volgen [3][7]. De arbeidsmarkt verandert in rap tempo en Nederlanders moeten wennen aan een economie vol solo-ondernemers [GPT].