Nederlanders werken minder uren maar leveren de hoogste productiviteitsgroei in tien jaar tijd.
Utrecht, woensdag, 11 november 2026. Minder uren achter het bureau leidt zowaar tot betere prestaties. Sinds begin 2024 steeg onze arbeidsproductiviteit met 4,9 procent, vooral omdat werknemers met een kortere werkweek veel efficiënter werken.
Minder uren maken en harder doorpakken
Nederlanders draaien met gemiddeld 30 uur per week de kortste werkweken van Europa [1]. Toch levert dat geen luie economie op [1]. Onderzoekers van Rabo Research zien juist een fikse versnelling [1]. Hugo Erken stelt dat werknemers meer taken proppen in de resterende tijd [1]. In 2025 verklaarde de kortere werktijd al 0,4 tot 0,5 procentpunt van de totale productiviteitsgroei van 2,3 procent [1]. De rekensom pakt opmerkelijk uit: een daling van 1 procent in gewerkte uren leidt tot 0,2 tot 0,4 procent hogere productiviteit [1]. De Belastingdienst joeg vanaf eind 2024 veel zzp’ers terug naar vaste contracten door strenge controles op schijnzelfstandigheid [1]. Een zelfstandige klokt jaarlijks ruim 1800 uur [1]. Een werknemer in loondienst tikt er circa 1350 af [1]. Dat scheelt 450 uur per jaar per overstapper [1]. Die verschuiving leverde de economie in 2025 bijna 0,3 procentpunt extra groei op [1].
Grote techbedrijven en banken merken het verschil
Niet elke sector leunt op minder uren [1]. Chipmachinefabrikant ASML vormt de opvallende uitzondering in de machinebouw [1]. De productie schoot daar in 2026 met meer dan 10 procent omhoog zonder extra gewerkte uren [1]. De honger naar halfgeleiders voor kunstmatige intelligentie drijft deze enorme vraag [1]. Ook de ict-sector en de zakelijke dienstverlening plukken in 2026 de eerste vruchten van kunstmatige intelligentie [1]. Grote financiële instellingen profiteren intussen volop mee van de veerkrachtige markt [4][5]. Bankreus ABN AMRO boekte in het derde kwartaal van 2026 bijna 1 miljard euro winst [4][5]. Dat betekende een winstsprong van ruim 50 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2025 [4][5].
Wat merkt de consument in de portemonnee?
Een hogere productiviteit houdt bedrijven gezond en beschermt de werkgelegenheid [GPT]. Voor werkenden betekent dit concreet meer vrije tijd bij een gelijkblijvend takenpakket [1]. Toch waarschuwt Rabo Research dat de lat hoog blijft liggen [1]. Ondernemingen moeten slim blijven investeren in automatisering om deze efficiëntie vast te houden [1]. Werknemers die minder uren draaien, behouden zo hun koopkracht terwijl de werkdruk oploopt [1][GPT]. Een kortere werkweek blijkt economisch dus geen luxe, maar een effectieve productiemotor [1].