Shell en ExxonMobil trekken 1,4 miljard euro uit de Groningse schadekas.
Groningen, woensdag, 7 oktober 2026. De NAM keert 1,4 miljard euro uit aan Shell en ExxonMobil. Hierdoor zakt de kas onder de afgesproken grens. De belastingbetaler draait straks mogelijk op voor de Groningse aardbevingsschade.
Miljardenstroom naar de aandeelhouders
In de provincie Groningen krabben gedupeerden van de gaswinning zich vandaag, woensdag 7 oktober 2026, flink achter de oren [GPT]. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) keert namelijk een dividend van 1,43 miljard euro uit aan de machtige moederbedrijven Shell en ExxonMobil [3]. Dit bedrag bestaat uit een bescheiden 70 miljoen euro dividend over het jaar 2025 en een forse 1,36 miljard euro die direct uit de reserves wordt getrokken [3]. Omdat er een jaar eerder ook al 3 miljard euro naar de olie- en gasreuzen stroomde [1][3][4], hebben de aandeelhouders in korte tijd maar liefst 4.43 miljard euro uit de NAM-kas gehaald [1][3]. Hiermee negeren de bedrijven een cruciale afspraak met de Nederlandse staat om voldoende vet op de botten te houden voor het herstel van de Groningse aardbevingsschade [2][3].
De bodem is in zicht
De afspraak uit 2018 is nochtans glashelder: de solvabiliteit van de NAM mag nooit onder de 25 procent zakken om de schadeafhandeling te garanderen [3]. Door deze gigantische uitkering duikt de NAM nu toch echt onder die kritieke bodemgrens [1][3]. De kas droogt snel op; de nettowinst van de NAM stortte in 2025 in van 1,28 miljard euro naar slechts 420 miljoen euro [3]. Tegelijkertijd kromp de kaspositie van 9,57 miljard euro naar 6,25 miljard euro [3]. Hoogleraar bestuurskunde Herman Bröring waarschuwt dat de gewone belastingbetaler uiteindelijk voor de miljardenrekening van de Groningse schade dreigt op te draaien [1][2]. De overheid schat de kosten voor herstel en versterking tussen 2026 en 2031 op 6,4 miljard euro, waarvan de NAM 3,8 miljard euro voor haar rekening zou moeten nemen [3].
Juridisch getouwtrek en een nooddeur
Momenteel heeft de NAM slechts een voorziening van 1,7 miljard euro op de balans staan voor de aardbevingsschade [3]. Accountant EY keurde de boeken weliswaar goed, maar waarschuwt dat de werkelijke kosten door complexe schattingen uiterst onzeker zijn en het eigen vermogen zelfs negatief kan worden [3]. De NAM betwist bovendien juridisch of ze wel voor alle kosten kan worden aangeslagen [3]. Gelukkig is er een kleine ontsnappingsroute ingebouwd. De NAM kan de uitgekeerde 1,36 miljard euro tot en met september 2031 terugvorderen van de aandeelhouders als dat nodig is voor de schadeafhandeling [3]. Europese bankgaranties moeten hierbij voor extra zekerheid zorgen [3]. Of Shell en ExxonMobil dat geld straks zonder morren terugstorten, blijft echter de grote vraag [GPT].