Mbo-scholen in de Randstad leveren miljoenen in om opleidingen in de provincie te redden.
Den Haag, woensdag, 8 juli 2026. Vanaf 2029 verschuift het kabinet 66 miljoen euro naar krimpregio’s. Grote mbo-scholen leveren budget in om lokale opleidingen in bijvoorbeeld Zeeland te redden.
Krimp dwingt tot ingrijpen
Onderwijsminister Rianne Letschert (D66) stuurde deze week, op 6 juli 2026, haar plannen naar de Tweede Kamer [2]. De demografische krimp slaat de komende jaren namelijk hard toe in de provincies [1][2]. Tussen 2020 en 2040 daalt het aantal mbo-studenten landelijk met zo’n 13 procent, met uitschieters tot wel 25 procent in regio’s als Drenthe en de Achterhoek [2]. Zonder ingrijpen verdwijnen cruciale opleidingen uit de regio [2][7]. “Als wij de tegelzettersopleiding in Zeeland niet meer aanbieden, heb je over een paar jaar in heel Zeeland geen tegelzetters meer”, waarschuwt ROC Scalda-bestuurder Kees Nieuwenhuijse [1]. Het kabinet omarmt hiermee eerder werk van coalitiepartijen BBB en NSC [3]. Caroline van der Plas (BBB) liet direct via sociale media weten dat haar partij hier al jaren voor strijdt [6].
De Randstad levert in
Hoe ziet deze operatie er financieel uit? Vanaf 2029 verschuift er jaarlijks 66 miljoen euro van 41 van de 53 mbo-instellingen naar krimpregio’s zoals Zeeland, Limburg en Friesland [2][3]. Scholen in de Randstad leveren gemiddeld 1,5 procent van hun budget in, met uitschieters tot maximaal 4 procent voor scholen als Nimeto en het Grafisch Lyceum [2][3]. Dat doet pijn, want de totale onderwijstaart groeit niet [3][7]. Wel krijgt elke school straks een gegarandeerde ‘vaste voet’ van ongeveer 25 procent van hun budget [2][3][7]. Daarnaast trekt het kabinet jaarlijks 81 miljoen euro uit voor een toegankelijkheidstoeslag [2][3] en is er 200 miljoen euro gereserveerd voor regionale samenwerkingsplannen [3][5][7]. Samen is dat goed voor een extra investering van 281 miljoen euro [2][3][5].
Gratis messen en helmen
De plannen raken ook direct de portemonnee van de student. Vanaf 2029 worden verplichte leermiddelen, zoals koksmessen of veiligheidshelmen, gratis voor minderjarige mbo’ers [2][7]. Dat scheelt een slok op een borrel, aangezien 20 procent van deze studenten nu financiële problemen ervaart [2]. De MBO Raad toont zich solidair met de herverdeling, al uiten zij ook hun zorgen over de scholen in de Randstad die moeten inleveren [1][2]. De politieke molen draait ondertussen snel door. In de week van 13 juli 2026 start de internetconsultatie voor het wetsvoorstel [5]. Eind september 2026 staat het eerste Kamerdebat over deze ingrijpende onderwijshervorming al gepland [2].