Bijna twee jaar strenge grenscontrole leverde amper weigeringen op.
Den Haag, woensdag, 28 oktober 2026. De marechaussee controleerde 580.000 reizigers sinds december 2024. Slechts 650 mensen moesten omkeren. De overgrote meerderheid bleek gewoon EU-burger met een geldig paspoort.
Veel vertraging voor weinig resultaat
Toenmalig asielminister Marjolein Faber van de PVV voerde de extra grenscontroles in december 2024 in als speerpunt van het strengste asielbeleid ooit [1][2]. Forenzen en vakantiegangers stonden sindsdien geregeld in de file bij grensovergangen met Duitsland en België [1][2]. De Koninklijke Marechaussee zette 43.210 voertuigen aan de kant en controleerde 182.700 personen over land [1]. Het uiteindelijke rendement bleek opvallend mager [GPT]. Slechts 650 personen kregen geen toegang tot Nederland [1][2]. Dat komt neer op een fractie van het totaal: 0.356 procent van de gecontroleerde weggebruikers [1]. De weggestuurde reizigers misten geldige papieren of vormden een risico voor de openbare orde [2].
Kamerbrief legt harde cijfers bloot
Huidig asielminister Bart van den Brink stuurde woensdag 21 oktober 2026 een Kamerbrief met de eindbalans naar het parlement [1][2]. De marechaussee inspecteerde tot september 2026 bijna 44.000 voertuigen en treinen plus 4.730 vluchten, goed voor minstens 580.000 gecontroleerde reizigers [2]. Van de gecontroleerde landreizigers had 70 procent gewoon een EU-paspoort [1]. Bij de 398.000 gecontroleerde vliegtuigpassagiers lag dat aandeel zelfs op 85 procent [1]. De politie arresteerde 300 verdachten, onder wie 40 vermoedelijke mensensmokkelaars [1]. Verder vroegen 170 staande gehouden mensen alsnog asiel aan, waarna de marechaussee hen doorverwees naar het aanmeldcentrum in Ter Apel [2].
Einde van een omstreden maatregel
Nederland stopte op 1 oktober 2026 met de tijdelijke binnengrenscontroles [2]. De Europese Schengenregels staan zulke controles alleen toe als tijdelijke noodgreep bij ernstige bedreigingen van de openbare orde [1][2]. De Algemene Rekenkamer oordeelde al vernietigend over de maatregel [2]. Extra grenscontroles werken volgens de controleur simpelweg niet om het aantal asielaanvragen omlaag te brengen [2]. Faber rekende destijds op een afschrikwekkend effect, maar die vlieger ging niet op [2]. De marechaussee keerde per 1 oktober 2026 terug naar haar reguliere, steekproefsgewijze toezicht langs de grens [2].