Trump keurt nucleair pact met Saoedi-Arabië goed zonder strenge inspecties.
Washington, woensdag, 22 juli 2026. President Trump wil nucleaire technologie delen met Saoedi-Arabië. Het omstreden pact staat uraniumverrijking toe, maar mist strenge VN-inspecties. Dit wakkert de angst voor een kernwapenwedloop flink aan.
Geen strenge VN-controles
Gisteren, op dinsdag 21 juli 2026, gaf de Amerikaanse president Donald Trump zijn goedkeuring aan een omstreden nucleair akkoord met Saoedi-Arabië dat maar liefst dertig jaar moet lopen [2][3]. Vandaag, woensdag 22 juli 2026, maakt het Witte Huis de plannen officieel bekend [2][3]. Deze zogeheten ‘123-overeenkomst’ maakt de export van Amerikaanse kernenergietechnologie mogelijk en opent zelfs de deur naar een Saoedische fabriek voor uraniumverrijking [1][2][3]. Maar er zit een flinke adder onder het gras. In tegenstelling tot de deal met de Verenigde Arabische Emiraten uit 2009, ontbreekt in dit pact de strenge ‘Gold Standard’ [1][4]. Ook ontbreekt het ‘Aanvullend Protocol’ van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) [1][2][4]. Dit betekent dat Saoedi-Arabië zelf uranium mag verrijken en dat VN-inspecteurs niet zomaar onaangekondigd nucleaire locaties mogen controleren [1][4].
Nucleair kruitvat in het Midden-Oosten
Waarom moet u hiervan wakker liggen? Een Midden-Oosten met minder nucleair toezicht verhoogt de geopolitieke spanningen wereldwijd [GPT]. De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman liet in 2018 al weten dat zijn land direct een atoombom bouwt als aartsrivaal Iran dat ook doet [1][2][4]. De regio is momenteel een kruitvat. In maart 2026 voerden de VS en Israël nog een aanval uit op de Iraanse verrijkingssite in Natanz [3]. Bovendien sloot Saoedi-Arabië in september 2025 een defensiepact met Pakistan, nadat Israël Qatar had aangevallen [2][3]. De Pakistaanse minister van Defensie hintte er zelfs op dat Pakistan zijn eigen kernwapens beschikbaar stelt aan Riyad [2][3]. Critici waarschuwen dat dit Amerikaanse pact de lont in het nucleaire kruitvat kan zijn [3].
Politiek gevecht in Washington
De hete aardappel ligt nu op het bord van het Amerikaanse Congres. De regering-Trump wil het verdrag tussen vandaag en 28 juli 2026 formeel indienen [1][4]. Zodra dat gebeurt, start een evaluatieperiode van negentig dagen waarin Amerikaanse wetgevers de deal kunnen blokkeren [1][4]. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Om een presidentieel veto te omzeilen, is in beide kamers van het Congres een tweederdemeerderheid nodig [1][4]. Minister van Energie Chris Wright sust de gemoederen en claimt dat de overeenkomst voldoet aan de strengste standaarden ter wereld [1]. Toch slijpen zowel Democraten als kritische Republikeinen hun messen [GPT]. Zelfs minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio eiste in het verleden veel strengere veiligheidseisen [1]. Het belooft een hete politieke zomer te worden in Washington [GPT].