Een oude huwelijksfoto brengt een geroofde antieke vaas na dertig jaar terug naar Sicilië.
Amsterdam, woensdag, 7 oktober 2026. Het Allard Pierson Museum geeft een zeldzame vaas terug aan Sicilië. Een fotorolletje van een bruiloft bewees dat grafrovers het topstuk illegaal meenamen. Nu start een uniek herkomstonderzoek.
Amsterdamse eerlijkheid overwint na fotovondst
In Amsterdam overhandigt het Allard Pierson Museum vandaag, woensdag 7 oktober 2026, een unieke antieke vaas officieel terug aan Sicilië [1][6][7]. Het gaat om de ‘Centuripe pyxis’, een prachtig beschilderd aardewerken dekselvat uit de derde eeuw voor Christus [1][5][6]. Het museum kocht dit topstuk in 1997 op de kunstbeurs TEFAF in Maastricht van een Zwitserse kunsthandelaar [1][2][6]. Die beweerde destijds dat de vaas al voor 1970 in Zwitsers privébezit was [1][5][6]. Dat bleek achteraf een fabeltje [5][6]. Een oud fotorolletje van een Siciliaanse dorpsfotograaf bracht de waarheid aan het licht [2][5][6]. Op dat rolletje stond namelijk niet alleen een trouwfoto uit 1976, maar ook een afbeelding van de vaas vóór de restauratie [2][5][6]. Dat bewees dat grafrovers (tombaroli) de vaas pas na 1976 illegaal hebben opgegraven en geëxporteerd [2][5][6].
Ethische plicht boven juridische regeltjes
Voor de Nederlandse museumwereld zet deze overdracht de boel flink op scherp [5][6]. Juridisch gezien hoefde het Allard Pierson de vaas namelijk helemaal niet terug te geven [2][5][7]. Nederland ratificeerde het UNESCO-verdrag tegen illegale cultuurgoederen pas in 2009, en die wet werkt niet met terugwerkende kracht [2][5][7]. Toch kiest het museum nu bewust voor een vrijwillige teruggave op ethische gronden [2][5][7]. “We zien de teruggave niet als een verlies, maar als een daad van verantwoordelijkheid”, stelt Carlos Reijnen van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam [4][7]. Dit is een belangrijk signaal voor de omgang met betwist erfgoed in Nederlandse collecties [5][6]. De vaas verhuist nu definitief naar het Regionaal Museum van Centuripe op Sicilië [1][2][6].
Samen speuren naar valse kunst
Het afscheid betekent gelukkig niet het einde van het verhaal [1][5]. De Amsterdammers starten direct een langdurige internationale samenwerking met Siciliaanse experts [1][2]. Samen gaan ze de herkomst en echtheid van vergelijkbare objecten onderzoeken [1][2][5]. Dit doen ze onder andere door de chemische samenstelling van klei en pigmenten te analyseren om vervalsingen op te sporen [1][6]. Zo levert deze diefstal decennia later toch nog een flinke dosis nieuwe wetenschappelijke kennis op [1][5].