Rusland testte zijn desinformatie-recepten eerst uit op Nederland tijdens het Oekraïne-referendum van 2016.

Nederland, maandag, 23 maart 2026.
Nederland fungeerde als proeftuin voor Russische beïnvloedingscampagnes die later bij Brexit en Trumps verkiezing werden ingezet. De operatie rondom het referendum van april 2016 was veel grootschaliger dan gedacht. Russen infiltreerden Nederlandse debatten, plaatsten binnen één minuut identieke links op Facebook en koppelden zich aan de SP-campagne. Drie adviseurs bleken bestuurders van een verdachte stichting, één ontving later een erecertificaat van de Russische ambassadeur. De campagne liep door na het referendum waarbij 61% tegen het EU-associatieverdrag stemde. Deze onthullingen tonen hoe buitenlandse mogendheden systematisch Nederlandse democratische processen probeerden te manipuleren.