CDA-prominent Sybrand Buma ruilt burgemeestersketting voor de top van Nederlands hoogste adviesorgaan
Leeuwarden, vrijdag, 17 april 2026.
Buma wordt de 21e vicepresident van de Raad van State en krijgt daarmee de bijnaam ‘onderkoning’. Hij begon zijn carrière in de jaren 90 als stafjurist bij ditzelfde instituut - de cirkel is rond. De voormalige CDA-leider verlaat Leeuwarden, waar hij pas vorig jaar herbenoemd werd voor zes jaar.
Van parlementaire frustratie naar staatsrechtelijke top
Deze benoeming komt niet uit het niets. Buma keerde het Binnenhof al in 2019 gedesillusioneerd de rug toe. Hij had genoeg van de ‘hyperinflatie aan spoeddebatten, de steeds politiekere stemverklaringen, het eindeloze hoofdelijk stemmen en de motielawine’ [1]. Nu krijgt hij een functie waar hij juist boven de politieke hectiek staat. De Raad van State adviseerde onlangs nog over de ‘tirannie van het hedendaagse’ in de Nederlandse politiek, waarbij politici te veel focussen op kortetermijnwinst [GPT]. Met Buma’s ervaring als informateur bij de laatste kabinetsformatie - waar hij complimenten ontving voor het voltooien van zijn opdracht [1] - lijkt hij de juiste persoon om langetermijndenken te stimuleren. Het kabinet maakte de benoeming donderdag 16 april bekend [3], met premier Jetten die benadrukte dat Buma ‘geen enkele politicus naar de mond zal praten’ [3].
Wat betekent dit voor gewone Nederlanders?
De Raad van State toetst alle wetten voordat ze naar de Tweede Kamer gaan [GPT]. Als burger krijg je dus straks te maken met wetten die door Buma’s team zijn bekeken. Denk aan nieuwe belastingregels, milieuregels of veranderingen in de zorgverzekering. Ook is de Raad de hoogste bestuursrechter - als je ruzie hebt met de gemeente over een vergunning, kan je zaak uiteindelijk bij Buma’s organisatie belanden [2]. Hij krijgt de dagelijkse leiding over ongeveer 650 medewerkers en wordt voorzitter van de Afdeling advisering met zestien leden [2]. Voor Leeuwarden betekent dit zoeken naar een nieuwe burgemeester - ironisch, want Buma tekende vorig jaar nog voor zes jaar bij en sloot een terugkeer naar Den Haag toen nog uit [5].
De timing van deze wissel
Buma neemt per 1 juli 2026 het stokje over van D66’er Thom de Graaf [1][2][3]. De Graaf stopt vervroegd, kort nadat de Raad van State zijn kritische rapport over kortzichtig beleid publiceerde. De Raad van State laat weten uit te kijken naar ‘een goede samenwerking’ met Buma [2]. Voor de 60-jarige CDA’er is dit een terugkeer naar zijn roots - hij begon begin jaren 90 als stafjurist bij de afdeling bestuursrechtspraak van dezelfde Raad van State [3]. De functie van vicepresident wordt in Den Haag ook wel ‘de onderkoning’ genoemd [5], omdat de koning weliswaar officieel voorzitter is, maar dit vooral een ceremoniële functie betreft [2]. Buma wordt hiermee de 21e vicepresident in de geschiedenis van dit belangrijke staatsorgaan [2].