hoe twee ex-wethouders in lelystad een cultuur van angst creëerden – en waarom het nu pas naar buiten komt

hoe twee ex-wethouders in lelystad een cultuur van angst creëerden – en waarom het nu pas naar buiten komt

2026-06-19 politiek

Lelystad, vrijdag, 19 juni 2026.
Twee voormalige wethouders in Lelystad, Dennis Grimbergen en Annemieke Messelink-Dijkstra, hebben jarenlang ambtenaren geïntimideerd, uitgescholden en onder druk gezet. Uit een onafhankelijk onderzoek blijkt dat hun gedrag een onveilige werkomgeving creëerde. Grimbergen noemde ambtenaren ‘randdebielen’ en dreigde met een ‘beerput’ als hij zou vertrekken. Messelink-Dijkstra eiste dat zaken ‘voor het einde van haar ambtstermijn gefikst’ werden en zei: ‘Ik ben de baas.’ Het rapport, dat pas deze maand openbaar werd, toont aan dat hun gedrag structureel was en leidde tot gezondheidsklachten bij medewerkers. De gemeente biedt excuses aan en belooft verbetering, maar de schade is al jaren voelbaar.

de uitspraken die een werkcultuur vergiftigden

De uitspraken van Dennis Grimbergen (VVD) en Annemieke Messelink-Dijkstra (InwonersPartij) waren geen incidenten, maar een patroon. Grimbergen noemde ambtenaren ‘randdebielen’ en dreigde: ‘De raad mag mij wegstemmen, maar ik weet alles en ik neem dan iedereen mee, want dan gaat de beerput open’ [1]. Messelink-Dijkstra zei tegen een ambtenaar: ‘Je liegt, zeur niet, je zegt wel dat het zo is maar ik geloof je niet, je zorgt er maar voor dat dit voor het einde van mijn ambtstermijn is gefikst’ [1]. Beide oud-wethouders bemoeiden zich met operationele zaken zoals inhuur en aanstellingen, terwijl dat niet hun taak was [1][2]. De onderzoeksbureau Necker van Naem concludeerde dat hun gedrag leidde tot een ‘onveilige werkomgeving waarin medewerkers zich geremd voelden en weinig ruimte bestond voor tegenspraak’ [1]. Ambtenaren ontwikkelden gezondheidsklachten door de aanhoudende spanning [1]. Het onderzoek, dat 13 meldingen behandelde, toont aan dat de problemen speelden vanaf augustus 2025 toen de gemeente onder druk stond door financiële uitdagingen en grote projecten [1].

waarom het jaren duurde voor het naar buiten kwam

De integriteitsonderzoeken begonnen pas op 16 december 2025, nadat burgemeester Mieke Baltus opdracht gaf na drie meldingen [1]. Later volgden nog tien meldingen, waardoor het totaal op 13 kwam [1]. De rapporten werden pas op 17 juni 2026 openbaar gemaakt, nadat de gemeenteraad de geheimhouding op 16 juni ophefte [1][3]. De vertraging had meerdere oorzaken. Ambtenaren durfden lange tijd niet te spreken uit angst voor represailles [1]. Grimbergen en Messelink-Dijkstra bestreden de conclusies en eisten inzage in de meldingen, waarbij Grimbergen zelfs dreigde met juridische stappen [1]. Beide oud-wethouders stapten op 27 januari 2026 op na een motie van wantrouwen, maar de gevolgen van hun gedrag bleven voelbaar [2]. Burgemeester Baltus erkende: ‘De signalen van de melders richten richting geven aan noodzakelijke verbeteringen in onze bestuurs- en organisatiecultuur’ [3]. De gemeente kondigde structurele maatregelen aan om herhaling te voorkomen, maar voor veel ambtenaren komt deze erkenning jaren te laat [3].

wat dit betekent voor de burger

Voor inwoners van Lelystad betekent dit dat hun belastinggeld jarenlang is besteed aan een disfunctionerend bestuur. De gemeente stond onder druk door financiële problemen en grote projecten, terwijl wethouders hun energie staken in machtsstrijd in plaats van oplossingen [1]. De vertraagde openbaarmaking roept vragen op over transparantie. Waarom duurde het maanden voor de rapporten openbaar werden, terwijl de raad al op 19 mei 2026 op de hoogte was? [1] De zaak werpt ook een schaduw over de politieke partijen. De VVD en InwonersPartij moeten zich verantwoorden voor het gedrag van hun voormalige wethouders [2]. Burgers kunnen zich afvragen: als dit gebeurt in het zichtbare deel van het bestuur, wat speelt zich dan af achter gesloten deuren? De gemeente belooft verbetering, maar vertrouwen moet eerst worden herwonnen. Voor ambtenaren betekent dit een erkenning van hun ervaringen, maar ook de vraag of het veilig is om in de toekomst misstanden te melden [1][3].

Bronnen


wethouders integriteit