Nederland krijgt een rattenepidemie: NVWA sluit al 22 zaken in zeven weken tijd
Nederland, vrijdag, 13 februari 2026.
In de eerste zeven weken van 2026 sloot de NVWA al 22 winkels en restaurants vanwege ratten en muizen. Dat is meer dan drie keer zoveel als dezelfde periode vorig jaar. Bijna de helft van de sluitingen gebeurde in Amsterdam. De oorzaak van deze explosieve stijging blijft onduidelijk, maar plaagdieren brengen gevaarlijke bacteriën en ziektes met zich mee. Een spoedsluiting is de zwaarste maatregel die de NVWA kan nemen. Zaken mogen pas weer open na grondig schoonmaken en het nemen van effectieve maatregelen tegen ongedierte.
Amsterdam heeft het zwaarst te verduren
De hoofdstad betaalt de hoogste prijs voor de rattenepidemie. Bijna de helft van alle spoedsluitingen door plaagdieren gebeurde in Amsterdam [5]. De NVWA grijpt in wanneer inspecteurs ernstige risico’s voor de voedselveiligheid vaststellen [5]. Muizen en ratten verspreiden bacteriën en ziekteverwekkers via hun uitwerpselen [5]. Een spoedsluiting is de zwaarste maatregel die de toezichthouder kan opleggen [5]. Begin februari moest zelfs een Jumbo supermarkt in Apeldoorn tijdelijk dicht vanwege muizen [1][2][4]. Sinds woensdag is die winkel weer open [1][2][4]. De getroffen bedrijven mogen pas heropenen als al het besmette voedsel weg is, het pand grondig gereinigd is en effectieve maatregelen tegen plaagdieren zijn genomen [1][2][4][5].
Trend stijgt al jaren, oorzaak onbekend
Het aantal spoedsluitingen door ongedierte neemt al jaren toe [1][2][4]. In heel 2025 sloot de NVWA 75 zaken vanwege plaagdieren [1][2][4]. In de eerste zeven weken van 2026 staan we nu al op 22 sluitingen [1][2][4][5]. Ter vergelijking: in dezelfde periode vorig jaar waren dat er slechts zeven [5]. Dat betekent een stijging van 214.286 procent. Bij het overgrote deel van de gevallen gaat het om muizenplagen, soms ook om rattenoverlast [5]. Waarom het probleem zo explosief groeit, blijft onduidelijk [1][2][4]. De NVWA organiseert dit jaar daarom bijeenkomsten voor ondernemers over preventie [1][2][4][5]. De eerste sessie in Leiden werd goed bezocht [5].
Preventie wordt steeds belangrijker
Naast handhaving zet de NVWA steeds meer in op voorlichting [5]. Ondernemers krijgen praktische tips over keukenhygiëne, opslag van levensmiddelen en afvalverwerking [5]. Ook de samenwerking met gemeenten en professionelle bestrijders komt aan bod [5]. Want voorkomen is beter dan genezen - zeker als je bedenkt dat een spoedsluiting je zaak dagenlang dicht kan houden. De NVWA voert na elke sluiting een herinspectie uit voordat een bedrijf weer open mag [5]. Met deze combinatie van handhaving en preventie wil de toezichthouder verdere risico’s voor de voedselveiligheid beperken [5]. Voor ondernemers geldt: check regelmatig op tekenen van ongedierte zoals uitwerpselen, knaagschade en onaangename geuren [GPT].