Stadgenoot wilde alle statushouders 'asap' uit Stek Oost weghalen na verkrachtingen en bedreigingen
Amsterdam, zaterdag, 25 april 2026.
Geheime documenten onthullen hoe woningcorporatie Stadgenoot in 2023 paniekvoetbal speelde rond Stek Oost. Na twee verkrachtingen door een Syrische statushouder en meldingen van intimidatie wilden ze alle vluchtelingen er zo snel mogelijk uit. Wethouder Pels stelde de gemeenteraad gerust, maar intern was de boodschap glashelder: ‘Allemaal eruit en schone lei’. Het gemengde wooncomplex waar Nederlandse jongeren en statushouders samenwonen wordt nu gezien als ‘besmet’. Ambtenaren vrezen dat stoppen negatieve gevolgen heeft voor de beeldvorming rond statushouders. Het contract loopt tot eind 2027, maar de spanning loopt weer op.
Interne documenten tonen drastische koerswijziging
Meer dan 1500 documenten, vrijgegeven via de Wet open overheid, laten zien hoe serieus Stadgenoot was over het beëindigen van de statushouderhuisvesting in Stek Oost [1]. Op 14 juli 2023 belde Stadgenootbestuurder Anne Wilbers met wethouder Zita Pels om te stoppen met Stek Oost in de huidige vorm [1]. Een ambtenaar vatte de sfeer bij de corporatie samen: ‘Idee vanuit Stadgenoot: alle statushouders moeten er asap uit. Allemaal eruit en schone lei’ [1]. Begin april 2023 had een ambtenaar van stadsdeel Oost al een situatie van onveiligheid, intimidatie en bedreigingen beschreven [1]. Er waren twee verkrachtingen in Stek Oost gebeurd waarvoor de Syrische statushouder Mohamed R.A. werd veroordeeld [1]. Stadgenoot beschouwt het complex inmiddels als ‘besmet’ en ziet zichzelf meer als hulpverlener dan verhuurder [1].
Bewoners sloegen al jaren alarm over veiligheidsproblemen
De problemen begonnen niet plots in 2023. Al in september 2021 meldde een bewoonster dat het gemengde woonproject niet werkt, vooral niet voor vrouwen [1]. ‘Dit is geen manier van leven meer. Mensen met trauma’s brengen mensen met goede bedoelingen letterlijk in gevaar’, zei ze toen [1]. Eind 2022 werd de verhouding tussen statushouders en Nederlandse jongeren aangepast van 50/50 naar 30/70 [1]. De gemeente had in 2021 al problemen geconstateerd met ‘rioollucht, ratten en warme studio’s’ [1]. Ambtenaren vrezen nu dat stoppen met Stek Oost negatieve gevolgen heeft voor de beeldvorming rond statushouders [1]. ‘Nu heerst de angst dat er alleen nog bewoners komen die ondersteuning nodig hebben in plaats van kunnen bieden’, schrijven ambtenaren [1].
Contract loopt door tot 2027 ondanks groeiende spanningen
Ondanks de interne paniek bij Stadgenoot loopt het contract voor Stek Oost door tot eind 2027 [1]. Wethouder Pels zei in februari 2026 in de Amsterdamse gemeenteraad dat ze het telefoontje van juli 2023 niet interpreteerde als een ‘fundamentele koerswijziging’ [1]. Begin 2026 lopen de spanningen echter weer op en wordt beveiliging ingezet [1]. Vanaf februari 2024 is Lola verantwoordelijk voor het sociaal beheer van het complex [1]. De gemeente heeft een wettelijke verplichting om statushouders te huisvesten [1]. Deze situatie komt op een moment dat politieke partijen zoals PVV en JA21 initiatiefwetten indienen om de voorrang voor statushouders op sociale huurwoningen af te schaffen [2][3]. Voor gewone Amsterdammers betekent dit dat de woningnood in de hoofdstad verder onder druk komt te staan.