Premier Jetten trekt vandaag een streep: Europa staat er voortaan alleen voor
Den Haag, woensdag, 27 mei 2026.
De band met Washington is stuk. Jetten zei het woensdag 27 mei onomwonden: terug naar vroeger komt er niet meer van, welke president er ook komt.
Geen nostalgie meer over Washington
Premier Rob Jetten (D66) sprak woensdag 27 mei 2026 tijdens de NextGen-veiligheidsconferentie in het Haagse Vredespaleis [1][2]. Zijn boodschap was helder: Europa heeft jarenlang meegelift op de veiligheidsgaranties van de VS, en die luxe is voorbij [1][2][4]. “Het is naïef om te denken dat bij een nieuwe Amerikaanse president we terug naar vroeger gaan”, zei Jetten expliciet [2][4]. Voor de gewone Nederlander betekent dit concreet: meer belastinggeld naar defensie, minder vertrouwen op de Amerikaanse paraplu. Dat is geen kleine verschuiving. Dat is een fundamentele heroriëntatie van het naoorlogse veiligheidsmodel waar Nederland al decennialang op steunde [GPT].
Harder toon, nieuwe vrienden
Jetten constateerde dat “de toon van onze oude vrienden aan de overkant van de Atlantische Oceaan onmiskenbaar harder en kritischer is geworden” [2][4]. Treuren heeft geen zin, vond hij. Europa moet zelfstandiger worden én pragmatischer — en dat betekent ook: minder belerend optreden richting landen in het mondiale zuiden die Europa jarenlang passeerde [2][4]. Jetten noemde dit “het bouwen van nieuwe coalities” als essentieel onderdeel van een nieuw geopolitiek tijdperk [2][4]. Hij haalde de Finse president Alexander Stubb aan, wiens visie op “op waarden gebaseerd realisme” hij volledig onderschrijft [2][4]. Kort gezegd: Europa moet stoppen met moraliseren en beginnen met resultaten boeken.
Wat dit voor u betekent
Jetten wil als “new kid on the block” bij EU-toppen “wat peper toevoegen” [2]. Dat klinkt lekker daadkrachtig, maar de echte vraag is wat dat de burger kost. Meer Europese defensie-autonomie betekent waarschijnlijk hogere defensie-uitgaven voor Nederland [GPT]. Tegelijk biedt Jettens koers ook kansen: een Europa dat handelsrelaties opbouwt met opkomende economieën in het mondiale zuiden, is minder kwetsbaar voor Amerikaanse grillen of importtarieven [2][4]. Europa moet volgens de premier “realistisch zijn over wat we kunnen bereiken” en ervoor zorgen dat “het eindresultaat in ieders belang is, en niet alleen ons eigen” [2][4]. De boodschap van woensdag 27 mei is duidelijk: het oude Atlantische avondje uit is voorbij. Europa betaalt voortaan zijn eigen rekening.