Asielminister Van den Brink trapt op de rem: strenger beleid lost niets op
Den Haag, vrijdag, 29 mei 2026.
Terwijl Ter Apel deze week opnieuw ontploft, zegt de minister zelf: nog harder ingrijpen werkt niet. Bijna 18.000 statushouders blokkeren opvangplekken.
De minister die zijn eigen coalitie tegenspreekt
Asielminister Bart van den Brink (CDA) zegt het hardop: nog strenger asielbeleid helpt niet [1]. Terwijl VVD-Kamerlid Ulysse Ellian in de week van 18 tot 24 mei 2026 tijdens een Kamerdebat pleitte voor een asielstop, gesloten grenzen en het staatsnoodrecht, wuift Van den Brink dat weg als ‘valse beloftes’ [1]. Zijn boodschap is nuchter: ‘Er is bijna geen juridische ruimte meer. Daar ben ik echt van overtuigd’ [1]. Vertaald naar de keukentafel: wie hoopt dat het kabinet de asielkraan nog verder dichtdraait, krijgt van de eigen minister nul op het rekest. Op dinsdag 26 mei 2026 stemde de Eerste Kamer in met de wet die het Europese asiel- en migratiepact in werking laat treden — de grootste stelselwijziging in 25 jaar [1]. Van den Brink is duidelijk: ‘Dit zijn echt de laatste dingen die binnen het Europees recht nog kunnen. Nu moet het uitgevoerd gaan worden’ [1].
18.000 statushouders en een overvolle opvang in Ter Apel
Ondertussen laait de opvangcrisis in Ter Apel op 28 en 29 mei 2026 opnieuw op [1]. Van den Brink belt tijdens zijn werkbezoek aan een gemengd wooncomplex op IJburg in Amsterdam doorlopend met burgemeesters om slaapplaatsen te regelen [1]. De kern van het probleem: bijna 18.000 statushouders bezetten nog altijd plekken in asielzoekerscentra, omdat gemeenten hen niet snel genoeg huisvesten [1]. Dat zijn mensen met een verblijfsvergunning die eigenlijk al ergens een woning zouden moeten hebben — maar die woning is er niet. Om gemeenten die de spreidingswet niet uitvoeren aan te pakken, kondigt Van den Brink aan in juni 2026 gesprekken te voeren met weigerachtige burgemeesters, met dwang als uiterste middel [1]. JA21-leider Joost Eerdmans reageert sceptisch: ‘De houding van het kabinet stelt ons allerminst gerust’ [7]. Zijn partij stelt op 26 mei 2026 dat de beloofde instroombeperking bij de invoering van de spreidingswet nooit is nagekomen [7].
Vliegend team, Afghaanse vrouwen en een minister die zijn eigen koers vaart
Van den Brink neemt niet alleen harde posities in — hij versoepelt ook. Afghaanse vrouwen en meisjes die asiel aanvragen in Nederland, maken door een recent besluit van de minister in ‘verreweg de meeste gevallen’ aanspraak op een verblijfsvergunning [2]. Aanleiding is een verslechtering van hun positie onder het Taliban-regime, mede door een ‘moraliteitswet’ die in de zomer van 2024 in Afghanistan werd ingevoerd [2]. Ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken signaleerden die verslechtering, waarop Van den Brink het beleid aanpaste [2]. Tegelijkertijd is het ‘vliegende team’ — officieel het ‘ondersteuningsteam asiel’ — actief om kleinere gemeenten te helpen bij asielopvangvraagstukken [3]. Zeker zes gemeenten meldden zich al aan bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) [3]. Het team bestaat uit ambtenaren van twee ministeries, het COA en het Nederlands Genootschap van Burgemeesters [3]. Van den Brink trekt zijn eigen lijn, dwars door coalitiedruk heen: ‘In de politiek zijn er heel veel mensen die iets zeggen. Maar het is aan het bestuur en mij als minister om uitvoering te geven aan de wet. Dat blijf ik doen’ [1].