alkmaar wil wachttijd voor sociale huurwoningen op de schop: wie verdient echt voorrang?
Alkmaar, vrijdag, 19 juni 2026.
In Alkmaar wachten woningzoekenden gemiddeld 9,5 jaar op een sociale huurwoning – terwijl er maar 2.000 woningen per jaar beschikbaar komen voor 20.000 actieve zoekers. De lokale partij BAS vraagt zich hardop af: krijgen mensen die écht dringend een huis nodig hebben wel een eerlijke kans? Het huidige systeem beloont vooral wie het langst ingeschreven staat, niet wie het hardst zoekt. Andere steden zoals Amsterdam en Zaanstad experimenteren al met punten voor actieve woningzoekenden. Alkmaar staat nu voor een keuze: vasthouden aan de oude regels of het systeem hervormen om de crisis eerlijker te bestrijden. De wethouder moet uitleggen hoe hij dat gaat doen – en snel, want de druk loopt op.
een stad vol wachtenden: 9,5 jaar voor een woning
In Alkmaar staat de teller op gemiddeld 9,5 jaar wachten voor een sociale huurwoning. Dat is niet zomaar een getal – het betekent dat een gezin dat vandaag op de wachtlijst gaat, pas in 2035 een sleutel in handen heeft [1]. Terwijl de gemeente jaarlijks maar 2.000 woningen vrijgeeft, staan er 20.000 actieve woningzoekenden te dringen [1]. 10 laat zien dat er voor elke beschikbare woning tien mensen vechten. De lokale partij BAS vraagt zich af: is het huidige systeem nog wel eerlijk? Nu telt vooral wie het langst ingeschreven staat, niet wie het hardst zoekt [1]. Een alleenstaande moeder met drie kinderen die plotseling dakloos dreigt te worden, staat bijvoorbeeld achteraan in de rij – achter iemand die al jaren inschrijfkosten betaalt, maar niet actief op zoek is [1].
andere steden, andere regels: waarom alkmaar achterloopt
Amsterdam, Zaanstad, Purmerend en andere buurgemeenten laten zien dat het ook anders kan. Daar krijgen woningzoekenden punten voor actief reageren op woningaanbiedingen [1]. Iemand die binnen 24 uur reageert op een beschikbare woning, krijgt bijvoorbeeld vijf punten extra. In Alkmaar telt alleen de inschrijfduur. BAS-fractievoorzitter Jan de Vries: “Er bestaan alternatieve manieren. We willen weten of mensen die écht op zoek zijn niet meer kans moeten krijgen dan nu” [1]. De gemeente staat voor een keuze: vasthouden aan het oude systeem of hervormen. De nieuwe Huisvestingsverordening, die momenteel wordt opgesteld, biedt een kans om het roer om te gooien [1]. Alkmaar had in de vorige bestuursperiode zelf de woonportefeuille in handen – en nu moet het college uitleggen waarom verandering nodig is [1].
landelijke crisis, lokale oplossing: wat betekent dit voor jou?
De discussie in Alkmaar is geen uitzondering. In heel Nederland worstelen gemeenten met schaarste en betaalbaarheid. Het landelijke woningtekort steeg in 2022 met bijna 4 procent, terwijl de gemiddelde koopsom naar bijna 429.000 euro klom [2]. In Noord-Holland blijft de druk onverminderd hoog, met gemeenten als Landsmeer en Lelystad in de top 40 van meest verhitte woningmarkten [2]. Harm Janssen van BPD waarschuwt: “De daling in prijzen door de gestegen hypotheekrente brengt voorlopig nog geen lucht op de woningmarkt” [2]. Voor Alkmaarse woningzoekenden betekent dit dat ze niet alleen tegen elkaar concurreren, maar ook tegen de rest van de regio. De vraag is niet alleen wie het langst wacht, maar wie het hardst een woning nodig heeft. De wethouder moet snel antwoorden geven – want elke dag die voorbijgaat, betekent weer een dag langer wachten voor duizenden gezinnen [1].