Fotomuseum-directeur vecht ontslag aan en eist vier ton schadevergoeding na beschuldiging van angstcultuur
Rotterdam, donderdag, 21 mei 2026.
Birgit Donker sleept het Nederlands Fotomuseum voor de rechter na haar ontslag in juli 2025. Ze eist bijna 400.000 euro omdat de raad van toezicht haar ten onrechte beschuldigde van het creëren van een onveilige werksfeer. Pikant detail: Donker had in haar hele directeurschap slechts één functioneringsgesprek in 2021. De externe vertrouwenspersoon ontving geen meldingen over structurele problemen. De rechter vroeg zich hardop af hoe een ervaren raad van toezicht zó slecht kon documenteren. Uitspraak volgt op 29 juni 2026.
Zitting toont bestuurlijke blunders
De rechtszaak die op maandag 18 mei 2026 vijf uur duurde in Rotterdam, legde pijnlijke bestuurlijke fouten bloot [1][3]. Donker had tijdens haar directeurschap slechts één formeel functioneringsgesprek gehad: in 2021 [4]. Daarna niet meer. De rechter kwam daar herhaaldelijk op terug en vroeg zich af hoe een ervaren raad van toezicht met governance-expertise zó slecht kon documenteren [4]. Ook de externe vertrouwenspersoon had geen of minimale meldingen ontvangen over een structureel onveilige werksituatie [3][4]. “U roept van alles zonder dat er stukken ter onderbouwing zijn,” merkte de rechter droogjes op [3]. Raad van toezicht-voorzitter Wanda van Kerkvoorden erkende dat vastlegging en documentatie sterker hadden gekund [4]. Haar openingswoorden vatten de situatie samen: “Er zijn alleen verliezers” [4].
Angstcultuur of karaktermoord?
Het museum beweerde dat 92 medewerkers Donkers leiderschap als “sterk sturend”, “autoritair” en “manipulatief” ervoeren [3]. Een deel durfde zich niet te uiten [1]. Het managementteam zou opstappen als Donker terug zou keren [2]. Maar de bewijsvoering wankelde. Het verwijt dat informatie werd achtergehouden bleek juridisch lastig vast te stellen [4]. Donkers advocaat sprak van “karaktermoord” [2]. Donker zelf: “Ik word nu altijd geassocieerd met een angstcultuur” [3]. De 61-jarige oud-hoofdredacteur van NRC ondervindt problemen bij het vinden van nieuw werk door de negatieve publiciteit [1][3]. Ongeveer 20 mensen, waaronder oud-Boijmans-directeur Sjarel Ex, steunden haar tijdens de zitting [1][2].
Impact op museumwereld
De zaak toont hoe snel reputaties kunnen worden beschadigd in de kleine Nederlandse museumwereld. Donker eist tussen de 300.000 en 400.000 euro schadevergoeding, plus rectificatie van de communicatie en een uitnodiging voor de heropening van het museum in februari 2026 [1][3]. Voor werknemers in culturele instellingen is dit een waarschuwing: documenteer alles. Voor bestuurders geldt hetzelfde. De uitspraak wordt eind juni 2026 verwacht en kan precedent scheppen voor hoe toezichthouders hun verantwoordelijkheid moeten waarmaken [1][3]. Het Nederlands Fotomuseum, dat vorig jaar nog moest sluiten wegens een brand, herrees in Pakhuis Santos - maar de bestuurlijke brand brandt nog altijd [3].