papadag betaalt zich dubbel uit: hoe vaderschapsverlof moeders salaris laat stijgen
Den Haag, dinsdag, 23 juni 2026.
Stel je voor: je neemt een paar weken vrij om voor je kind te zorgen, en je partner gaat er financieel op vooruit. Klinkt te mooi om waar te zijn? Toch is dit precies wat er gebeurt in Nederland sinds de invoering van betaald ouderschapsverlof. Uit grootschalig onderzoek blijkt dat moeders tot wel 10% meer gaan verdienen als vaders verlof opnemen. Het geheim? Een gelijkere verdeling van zorgtaken. Vaders die verlof nemen, gaan vaker in deeltijd werken. Daardoor kunnen moeders meer uren maken en stijgt hun inkomen structureel. Toch neemt nog maar de helft van de vaders verlof op. De grootste rem? Geld. Vaders met een hoog salaris kiezen er vaak voor om door te werken. Terwijl juist zij de grootste impact kunnen maken. Want vaderschapsverlof blijkt niet alleen goed voor de portemonnee van moeders, maar ook voor de werk-privébalans van het hele gezin.
Den Haag, waar het beleid vaders aanmoedigt – met wisselend succes
In Den Haag werd in 2022 het betaalde ouderschapsverlof ingevoerd, met een duidelijk doel: meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt [1]. Negen weken verlof, 70 procent van het salaris doorbetaald, tot maximaal 4600 bruto per maand [2]. Maar de praktijk blijkt weerbarstig. Slechts 53 procent van de vaders neemt verlof op, tegenover 71 procent van de moeders [3]. En dat terwijl het effect op moeders inkomen groot is: als vaders verlof opnemen, gaan moeders structureel meer verdienen. Het verschil kan oplopen tot wel (nieuwe_inkomen - oude_inkomen)/oude_inkomen*100 procent [4]. De reden? Vaders die verlof opnemen, gaan vaker in deeltijd werken. Daardoor kunnen moeders meer uren maken en stijgt hun inkomen [5]. Een win-win, zou je denken. Toch blijkt geld de grootste drempel. Vooral vaders met een hoog inkomen kiezen ervoor om door te werken. Juist zij zouden het grootste verschil kunnen maken, want hun partners hebben vaak een lager inkomen [6].
Waarom vaders liever doorwerken – en wat dat kost
Het klinkt simpel: neem verlof op, help je partner, en geef haar de kans om meer te werken. Toch blijkt dat in de praktijk lastiger dan gedacht. Onderzoeker Justus van Kesteren van SEO Economisch Onderzoek legt uit waarom: ‘Vooral mannen zijn gevoelig voor de hoogte van de uitkering. Als ze tijdens het verlof relatief veel inkomen inleveren, nemen ze minder vaak verlof op. Bij moeders speelt dat nauwelijks een rol’ [7]. Het probleem zit hem in de rekensom. Een vader die 5000 bruto per maand verdient, krijgt tijdens zijn verlof maar 3500 uitgekeerd. Voor veel gezinnen is dat een te groot verschil. Werkgevers die de uitkering aanvullen tot 100 procent, zien de opname van verlof door vaders met negen procent stijgen [8]. Maar niet elke werkgever doet dat. Vooral kleine bedrijven vinden de regeling lastig uitvoerbaar [9]. En zo blijft het vaderschapsverlof voor velen een gemiste kans. Terwijl het niet alleen het inkomen van moeders ten goede komt, maar ook de werk-privébalans van het hele gezin verbetert [10].
De toekomst: een vereenvoudigd verlofstelsel?
Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) heeft de onderzoeksresultaten naar de Tweede Kamer gestuurd en kondigde aan dat hij de bevindingen meeneemt in de vereenvoudiging van het verlofstelsel [11]. Het doel: een begrijpelijker en toegankelijker systeem, waarbij de complexiteit voor werkgevers wordt verminderd [12]. Want één ding is duidelijk: het huidige beleid werkt, maar lang niet voor iedereen. Vooral hoger opgeleiden en mensen met een vast contract maken gebruik van het verlof [13]. Voor vaders met een inkomen boven het maximumdagloon blijft het inkomensverlies een struikelblok [14]. Toch is er hoop. In 2025 nam 92 procent van de mannelijke werknemers geboorteverlof op, tegenover 89 procent in 2023 [15]. Een teken dat vaders steeds meer betrokken willen zijn bij de zorg voor hun kinderen. Als het lukt om de drempels voor ouderschapsverlof weg te nemen, kan dat een flinke impuls geven aan de economische positie van vrouwen. En wie weet, misschien wordt die papadag dan eindelijk net zo vanzelfsprekend als de mamadag.