Koolmees had buikpijn van de avondklok, maar stemde toch in: 'Het was een duivels dilemma'
Den Haag, woensdag, 10 juni 2026.
Oud-minister Koolmees vergeleek de avondklok met de bezettingstijd. Toch stemde hij in. Vrijdag 12 juni staat oud-premier Rutte onder vuur.
Bezettingstijd en buikpijn
Wouter Koolmees (D66), oud-minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, zat vandaag, woensdag 10 juni 2026, in de verhoorstoel van de parlementaire enquêtecommissie corona — de zesde dag van de openbare verhoren [1][2]. Eerder deze week, op 5 juni 2026, bood RIVM-baas Van Dissel zijn excuses aan na een pittig verhoor; lees dat verhaal hier terug [0]. Vandaag was Koolmees aan de beurt, en hij sloeg niet om de hete brij heen. De avondklok, die op 23 januari 2021 inging en ruim drie maanden van kracht bleef, voelde voor hem als iets uit een donker verleden [1][2][3]. “Bij zo’n avondklok krijg je toch het gevoel van 40-45”, zei hij [1]. Met andere woorden: de bezettingstijd. “Het was een duivels dilemma. Ik heb er veel buikpijn van gehad” [1]. Toch stemde hij in. “Ik had er echt buikpijn van, maar uiteindelijk hebben we het als collectief besloten, en daar sta ik nog steeds achter” [4]. De avondklok moest de verspreiding van het virus met circa 10 procent remmen [5]. Of dat opwoog tegen het gevoel mensen een grondrecht te ontnemen — zoals Hubert Bruls, toenmalig voorzitter van het Veiligheidsberaad, het vorige week verwoordde: “Je berooft mensen van een grondrecht zonder heel goed aan te tonen waarom” [1] — blijft een open vraag.
Miljarden, spanningen en zelfreflectie
Koolmees was ook de man achter de NOW-steunpakketten. In februari 2020 stroomden de eerste noodverzoeken binnen bij zijn ministerie, van bedrijven die handelden met de Chinese provincie Wuhan [2][3]. Het aantal aanvragen schoot omhoog van circa 100 per jaar naar 4.000 à 5.000 [2][3]. “Toen dachten we: oh shit, nu krijgen we echt een crisis”, aldus Koolmees [2][3]. Het kabinet keerde uiteindelijk circa 70 miljard euro uit aan steunpakketten, waarbij ondernemers tot 90 procent van hun loonkosten vergoed kregen [1][2]. “Als je als overheid zegt dat iemand moet sluiten, moet je ook helpen”, verklaarde hij [4]. De spanning binnen het kabinet liep in het najaar van 2020 flink op, met name over de vraag of er een harde lockdown moest komen [4][5]. Koolmees kaarte de maatschappelijke gevolgen aan. “Af en toe heb ik vast en zeker lelijke woorden gebruikt”, gaf hij toe [4]. Tegelijk toonde hij zelfreflectie: “Misschien had het geholpen als we beter hadden geluisterd naar de tegenstanders” [1]. En: “Er zijn dingen fout gegaan, ik heb dingen verkeerd ingeschat” [1].
Vrijdag staat Rutte onder vuur
Ook oud-minister voor Medische Zorg Tamara van Ark (VVD) werd vandaag verhoord [1][2][4][5]. Zij ontving tijdens de crisis dringende berichten uit de zorg: “We kregen heel dringende berichten met de mededeling: ‘We redden het niet meer’” [2]. Vijf jaar later kijkt zij er met mildheid op terug. “Vooruitkijken was zo verschrikkelijk lastig”, zei ze [4]. De verhoren gaan vrijdag 12 juni 2026 verder. Dan schuiven om 10.00 uur Dick Schoof — destijds secretaris-generaal van het ministerie van Justitie en Veiligheid — en om 14.00 uur oud-premier Mark Rutte aan [1][2]. Rutte was als premier eindverantwoordelijk voor het coronabeleid. Verwacht stevige vragen over wie wat wist, wanneer, en waarom bepaalde keuzes werden gemaakt. Voor de burger betekent dit enquêteproces één ding: eindelijk openheid over hoe het kabinet in de meest ingrijpende crisis van de afgelopen decennia beslissingen nam — soms met buikpijn, soms met lelijke woorden, maar altijd met de rekening bij de samenleving [GPT].