hoe kon nederland van kinderrechten-koploper naar een schokkende 22e plek zakken?

2026-06-24 binnenland

Den Haag, woensdag, 24 juni 2026.
Nederland stond altijd vooraan als het om kinderrechten ging, maar zakt nu naar de 22e plek op de wereldranglijst. Dat is de laagste positie ooit. Hoe kan dat? Het antwoord ligt in stijgende kindersterfte en een explosie van overgewicht onder kinderen. Bijna 1 op de 7 Nederlandse kinderen kampt met obesitas – meer dan ooit. Tegelijk stierven er in 2026 meer kinderen onder de vijf dan het jaar ervoor. Vooral in armere wijken is de babysterfte verdubbeld. Experts slaan alarm: zonder dringende maatregelen blijft de trend doorzetten. Het rapport van KidsRights toont aan dat een land dat zichzelf als voorbeeld ziet, nu achterloopt op landen als Litouwen en Thailand. De vraag is: wat gaat er mis, en vooral – wat kunnen we eraan doen?

Rotterdam: waar de kindersterfte verdubbelde

In Rotterdam-Zuid is de babysterfte in één jaar tijd verdubbeld. Waar het landelijk gemiddelde op 3.96 per 1000 levendgeborenen ligt, sterven in deze wijken 7.92 baby’s per duizend. Het Erasmus MC bevestigt: armoede speelt hier een cruciale rol. Ouders in deze wijken hebben vaker geen vaste huisarts, geen vervoer naar het ziekenhuis en geen geld voor gezonde voeding [1]. ‘Het is schrijnend’, zegt kinderarts Nico van der Lely. ‘We zien kinderen met ernstige infecties die voorkomen hadden kunnen worden met betere prenatale zorg’ [2]. Vooral kinderen in asielzoekerscentra lopen extra risico. Hun sterftecijfer ligt drie keer hoger dan het landelijk gemiddelde [3]. De VN waarschuwde al jaren voor deze trend, maar Nederland ondernam onvoldoende actie [4].

De obesitas-epidemie onder onze kinderen

Bijna 13,4% van de Nederlandse jeugd kampt met overgewicht of obesitas. Dat is een stijging van 4.687% in één jaar tijd [1]. Vooral kinderen onder de vijf jaar zijn kwetsbaar: 5,4% van hen heeft obesitas, tegenover 4,1% in 2025 [5]. ‘We zien steeds jongere kinderen met diabetes type 2’, vertelt kinderarts Edgar van Mil. ‘Vroeger kwam dat alleen voor bij volwassenen’ [6]. De oorzaken? Te veel schermtijd, te weinig beweging en een overvloed aan goedkoop, calorierijk voedsel. In armere wijken is het probleem het grootst: daar heeft 22% van de kinderen overgewicht [7]. Het VN-Kinderrechtencomité noemde de situatie al in 2024 ‘alarmerend’ en drong aan op strengere regels voor voedselmarketing gericht op kinderen [8]. Maar tot nu toe gebeurde er weinig. ‘We weten wat moet gebeuren’, zegt Van Mil. ‘Minder suiker in producten, betere schoolmaaltijden en meer sportfaciliteiten. Maar de politiek durft de voedingsindustrie niet aan te pakken’ [6].

Een land dat zijn kinderen vergeet

Nederland zakte van de eerste naar de 22e plek op de internationale kinderrechtenranglijst. Dat is niet zomaar een cijfer. Het betekent dat kinderen hier minder kansen krijgen dan in landen als Litouwen, Thailand en Slovenië [1]. ‘We zijn een rijk land, maar we investeren niet genoeg in onze kinderen’, zegt Marc Dullaert van KidsRights. ‘Vooral kwetsbare groepen, zoals kinderen in armoede en asielzoekerskinderen, vallen buiten de boot’ [9]. Het rapport van KidsRights laat zien dat Nederland op bijna alle fronten achteruitgaat: gezondheid, onderwijs en bescherming tegen geweld [1]. Zo steeg het aantal kinderen dat slachtoffer werd van online seksueel misbruik met 40% in één jaar [10]. Ook de jeugdzorg kraakt in zijn voegen. Wachtlijsten zijn langer dan ooit, en kinderen met psychische problemen krijgen vaak pas na maanden hulp [11]. ‘We hebben jarenlang gedacht dat het wel goed zat met onze kinderrechten’, zegt Dullaert. ‘Maar de cijfers liegen niet. We moeten nú ingrijpen, anders verliezen we een hele generatie’ [9].

Bronnen

kinderrechten overgewicht kinderen