overheid weet precies wie hulp nodig heeft maar kijkt bewust de andere kant op
Den Haag, donderdag, 21 mei 2026.
De nationale ombudsman ontmaskert een schokkende realiteit: de overheid beschikt over alle data om mensen in financiële nood te helpen, maar kiest ervoor om niets te doen. Het tijdelijk noodfonds energie illustreert dit cynisme perfect - drie keer geopend, telkens snel leeg, terwijl kwetsbare groepen systematisch buitengesloten worden. Van Zutphen noemt het een patroon van bewuste verwaarlozing. Terwijl 25.000 klachten binnenkomen en gezinnen in de problemen raken, houdt de overheid vast aan een lokettenjungle die burgers laat verdwalen. De ombudsman eist een revolutie: proactieve hulp moet de norm worden, niet de uitzondering.
energiefonds laat kwetsbare groepen in de steek
Het Tijdelijk Noodfonds Energie toont het probleem glashelder aan. In 2025 ging het fonds voor de derde keer open voor mensen met hoge energierekeningen [1][2]. De pot was telkens snel leeg [1]. Het fonds vereist een DigiD om aan te vragen [2]. Dat betekent dat de meest kwetsbaren - mensen zonder digitale vaardigheden of officiële papieren - buiten de boot vallen. Van Zutphen waarschuwt dat het hulpmiddel niet afgestemd was op het probleem, maar op het beschikbare bedrag [1]. Het kabinet plant dit jaar weer zo’n fonds [1]. De ombudsman roept op: maak het eindelijk toegankelijk voor iedereen [1].
bezuinigingen op hulp stuiten op verzet
Het minderheidskabinet wilde eerder dit jaar tientallen miljoenen besparen door te stoppen met proactieve dienstverlening [1][2]. Het ministerie van Sociale Zaken werkt aan plannen om mensen die recht hebben op uitkeringen maar deze niet ontvangen, actief te benaderen [1]. Die plannen zouden geschrapt worden [1]. Gemeenten en de ombudsman protesteerden [1]. Nu wordt de bezuiniging waarschijnlijk teruggedraaid [1]. Van Zutphen zegt dat deze gang van zaken veel zegt over de houding van het kabinet [1]. Op 24 april 2026 werd inderdaad een bezuiniging op bijstand van tafel gehaald [2].
25.000 klachten wijzen op structureel falen
In 2025 kwamen er 25.000 klachten en signalen binnen bij de ombudsman [1][2]. Van Zutphen ziet jaar na jaar hetzelfde patroon: burgers begrijpen overheidsberichten niet en krijgen geen contact [2]. De gevolgen zijn niet gering. Mensen raken in financiële problemen, wat impact heeft op hun gezin, kinderen en gezondheid [2]. Van Zutphen pleit voor het doorbreken van ‘muurtjes bij de overheid’ [2]. Sommige organisaties en gemeenten benaderen burgers al proactief, maar dit gebeurt nog niet op grote schaal [2]. De ombudsman is duidelijk: een behoorlijke overheid wacht niet tot mensen verdwalen in de lokettenjungle, maar zoekt hen op [1].