GroenLinks en PvdA zijn geschiedenis: Nederland heeft er vandaag een nieuwe grote partij bij

2026-06-13 politiek

Amsterdam, zaterdag, 13 juni 2026.
Vandaag, 13 juni 2026, stemden meer dan 100.000 leden voor Progressief Nederland. PRO is meteen de grootste ledenpartij van Nederland. Of die massa ook stemmen oplevert, is nog de vraag.

Historisch congres in Den Bosch: twee oude namen, één nieuwe partij

In de Brabanthallen in Den Bosch namen de leden vandaag, zaterdag 13 juni 2026, officieel afscheid van GroenLinks — na 36 jaar — en de PvdA — na maar liefst 80 jaar [7]. De stemming over het fusievoorstel stond gepland tussen 15.00 en 16.30 uur, ingeleid door FNV-voorzitter Hans Spekman en afgesloten door partijleider Jesse Klaver [2]. Voor het congres meldden zich 7.000 mensen aan — een nieuw record dat het oude record van 6.000 aanmeldingen voor een CDA-congres in de Rijnhal in 2010 verbrak [1][3]. Alle bestaande lidmaatschappen van GroenLinks en PvdA worden vandaag automatisch omgezet naar PRO [3][8]. Met ruim 100.000 leden en circa 3.000 nieuwe aanmeldingen is PRO direct de grootste ledenpartij van Nederland [1][3][8]. Ter vergelijking: in de verkiezingen van november 2023 behaalde de alliantie nog 25 zetels met 1.643 million stemmen [4]; in 2025 slonk dat naar 20 zetels met 1.352 million stemmen [4]. Die dalende lijn maakt de euforie van vandaag wat genuanceerder.

Wie leidt PRO — en wat merkt u er morgen al van?

De 40-jarige Jesse Klaver, die inmiddels 16 jaar in de Tweede Kamer zit, wil de eerste lijsttrekker van PRO worden [1][3][8]. Maar zijn naam is niet de enige die rondgaat: ook Marjolein Moorman en het 28-jarige Kamerlid Habtamu de Hoop worden genoemd als mogelijke boegbeelden [1][3][8]. De Hoop heeft al laten zien wat hij kan: hij lanceerde in april 2026 het goedkope ov-ticket [1][3]. Dat levert een concreet resultaat op voor reizigers: vanaf maandag 15 juni 2026 is een treinmaandkaart te koop voor 49 euro, mede dankzij een deal die PRO sloot met het kabinet [1][3][8]. Voor de partijvoorzittersverkiezing — een aparte functie — strijden Frank van de Wolde en oud-FNV-vicevoorzitter Kitty Jong, die haar kandidatuur op 12 juni 2026 bekendmaakte [5][6]. Die verkiezingsprocedure start in de zomer van 2026 [5].

Grote ledenaanhang, maar electorale groei blijft de echte uitdaging

PRO staat momenteel op circa 25 zetels in de peilingen [1][3] — iets meer dan de 20 zetels die GroenLinks-PvdA behaalde bij de verkiezingen van 2025 [4]. Maar de totale vijver van linkse kiezers krimpt: kiezers identificeren zich volgens onderzoek van Ipsos/I&O steeds vaker als rechts [3][alert! ‘exacte onderzoeksdatum niet vermeld in bronnen’]. Dat bleek ook in maart 2026, toen de partij bij de gemeenteraadsverkiezingen landelijk de grootste werd, maar tegelijkertijd circa 140 raadszetels verloor ten opzichte van vier jaar eerder — met name in de noordelijke ‘rode’ bolwerken [1][3][8]. Bovendien fuseren niet alle lokale afdelingen mee: in gemeenten als Maastricht, Nijmegen, Oldenzaal en Winterswijk deden GroenLinks en PvdA nog afzonderlijk mee aan de laatste verkiezingen [7]. Lokale afdelingen in Winterswijk en Oldenzaal mikken op één gezamenlijke partij bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen in 2030 [7]. En dan is er nog de Europese kwestie: GroenLinks hoort bij de Groenen, PvdA bij de Sociaaldemocraten, en het Europees Parlement staat niet toe dat één partij bij twee fracties is aangesloten. In het najaar van 2026 volgt hierover een ledenstemming [7]. Partijkopstukken klinken strijdbaar: “We zijn weer aan de bal in plaats van aan het verdedigen” [1][3][8]. Of dat zo blijft, hangt af van meer dan een nieuw logo en een fris afkorting.

Bronnen

Progressief Nederland partijfusie