Amerika zet de deur dicht: buitenlanders mogen Anthropics krachtigste AI niet meer gebruiken
Washington, zaterdag, 13 juni 2026.
Op 12 juni 2026 blokkeerde de Trump-regering alle buitenlandse toegang tot Anthropics topmodellen Fable 5 en Mythos 5. Reden: een jailbreak maakte de modellen tot veiligheidsrisico. Anthropic trok daarop de stekker eruit voor iedereen.
Een brief van Lutnick verandert alles
In de Verenigde Staten stuurde minister van Handel Howard Lutnick op vrijdag 12 juni 2026 een brief naar Anthropic-topman Dario Amodei [1][2]. De boodschap was kort en hard: de AI-modellen Fable 5 en Mythos 5 vallen voortaan onder exportcontroles. Buitenlandse overheden, bedrijven én particulieren mogen ze niet meer gebruiken. Ook buitenlandse medewerkers van Anthropic zelf in de VS verliezen toegang [4][7]. De aanleiding was een jailbreak: een ander bedrijf claimde dat het de beveiligingen van Mythos 5 had weten te omzeilen, wat in Washington meteen alarmklokken deed rinkelen [2]. Anthropic betwist dat. Het bedrijf onderzocht de methode en stelt dat het slechts gaat om een klein aantal bekende kwetsbaarheden die ook in andere publiek beschikbare modellen voorkomen [4]. Toch was de directieve een feit. Om te voldoen aan de wet schakelde Anthropic vrijdagavond laat alle toegang tot Fable 5 en Mythos 5 uit — voor iedereen, wereldwijd [2][7]. ‘We geloven dat dit op een misverstand berust en werken zo snel mogelijk aan herstel van de toegang,’ schreef het bedrijf op X [2][6].
Wat dit betekent voor Nederland
Voor Nederlandse gebruikers en bedrijven is de klap direct voelbaar. Wie Fable 5 of Mythos 5 inzette voor werk — denk aan juridische analyse, softwareontwikkeling of klantcommunicatie — kan er vandaag, zaterdag 13 juni 2026, simpelweg niet meer bij [1][3]. Anthropic had bovendien grote internationale plannen: het bedrijf kondigde een partnerschap aan met Tata Consultancy Services om Claude uit te rollen bij 50.000 medewerkers in 56 landen, en sloot een alliantie met DXC Technology voor sterk gereguleerde sectoren zoals bankieren en luchtvaart [4]. Die plannen lopen nu vertraging op. De spanning tussen Washington en Anthropic is trouwens niet nieuw. In februari 2026 beval president Trump alle federale diensten al om te stoppen met Anthropic-modellen, nadat het bedrijf weigerde in te stemmen met Pentagoncontracten die AI-gebruik ‘voor elk wettelijk doel’ toestonden [5][6]. Begin maart 2026 verklaarde het Pentagon Anthropic vervolgens tot ‘supply chain risk’, wat het bedrijf aanvecht bij de federale rechter [6]. De exportblokkade van 12 juni is dus de zoveelste botsing in een al maandenlange ruzie.
Een gevaarlijk precedent
AI-beleidsexpert Dean Ball formuleerde het scherp: een regering die tegelijkertijd geavanceerde AI-chips wil exporteren naar China, maar Britten en andere niet-Amerikanen verbiedt de beste modellen te gebruiken, is moeilijk te begrijpen [6]. Cybersecurity-onderzoeker Peter Girnus was cynischer: ‘Als je je product in elke persbericht een wapen noemt, neemt een overheid je op een gegeven moment op je woord’ [6]. Anthropic zelf trekt een duidelijke grens: ‘Als deze standaard op de hele industrie wordt toegepast, zou dat vrijwel alle nieuwe modeluitrollingen voor alle frontier-aanbieders stilleggen’ [6]. De toegang tot Fable 5 en Mythos 5 kan mogelijk binnen enkele weken worden hersteld, aldus een Amerikaanse overheidsfunctionaris [2] — maar dat is geen officiële deadline; de overheid gebruikte de formulering “next few weeks” zonder verdere specificatie. Wat wél zeker is: de VS behandelt geavanceerde AI voortaan als strategisch nationaal bezit, net zoals exportcontroles eerder golden voor halfgeleiders [GPT]. Voor Europa is de vraag nu: hoe afhankelijk willen we zijn van Amerikaanse AI-tools die van de ene op de andere dag worden afgesloten?