europa moet gas stoken voor ai, maar wie betaalt de rekening?

2026-06-18 politiek

Brussel, donderdag, 18 juni 2026.
De eu staat voor een ongemakkelijke waarheid: de honger naar kunstmatige intelligentie dreigt de klimaatdoelen onderuit te halen. Datacentra, de motor achter ai, slurpen stroom alsof het limonade is. In Dublin verbruiken ze al 80% van de lokale elektriciteit. De techlobby waarschuwt: zonder gascentrales redden we het niet. Maar gas betekent meer uitstoot, hogere energierekeningen en afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers. Brussel wil datacentra tegen 2030 drie keer zo groot maken, maar waar halen we die stroom vandaan? Zonnepanelen in de Sahara? Kernreactoren die er nog niet zijn? Of blijven we gewoon fossiele brandstoffen verbranden, met alle gevolgen van dien? De keuze is aan europa: vooruitgang of een leefbare planeet. Maar voor hoelang kunnen we beide nog combineren?

gas of groen? brussel moet kiezen

De Europese Commissie wil dat datacentra in 2030 drie keer zoveel stroom verbruiken als nu [2]. Dat is genoeg om heel Nederland twee keer van elektriciteit te voorzien 945 TWh / 120 TWh. Maar waar moet die energie vandaan komen? Energiecommissaris Dan Jørgensen (Deense sociaaldemocraten) eist dat techbedrijven hun ai-projecten op groene stroom laten draaien [3]. De praktijk is weerbarstiger. In Dublin slurpen datacentra nu al 80% van de lokale elektriciteit [2]. In Amsterdam, Frankfurt en Londen ligt dat tussen 33% en 42% [2]. De Europese datacentralobby (EUDCA) zegt ronduit: zonder gascentrales redden we het niet [1]. Lex Coors, voorzitter van EUDCA, stelt zelfs dat Europa meer datacentra met meer uitstoot nodig heeft om Amerikaanse ai-modellen te draaien [8]. Dat betekent meer gas importeren uit de vs, hogere energierekeningen voor burgers en meer afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers [8]. De ironie? De vs kan dan gewoon de stekker eruit trekken als het ze uitkomt [8].

energierekening voor de burger

De gevolgen raken iedereen. In Ierland is de elektriciteitsprijs al met 15% gestegen sinds 2023 door de vraag van datacentra [6]. Als Europa kiest voor gas, stijgen de kosten verder. De techsector wil dat de overheid de rekening betaalt voor nieuwe gascentrales [1]. Maar burgers betalen al mee via belastingen en hogere energieprijzen. Alternatieven zijn er nauwelijks. Zonnepanelen in de Sahara? Brussel hoopt op 5 miljard euro investeringen in Noord-Afrikaanse zonne-energie [4]. Maar die stroom moet nog wel naar Europa komen. Kernenergie? Italië’s premier Giorgia Meloni (Broeders van Italië) wil kerncentrales bouwen, maar loopt tegen weerstand aan [5]. Small Modular Reactors (SMR’s), de nieuwe hoop van commissaris Henna Virkkunen (Finse Nationale Coalitiepartij), bestaan nog niet op grote schaal [8]. Virkkunen stelt voor om datacentra op SMR’s aan te sluiten, maar critici noemen dat ‘unicorns bouwen’ [8]. Ondertussen waarschuwt de vn: tegen 2030 verbruiken ai-datacentra evenveel water als 1,3 miljard mensen [7].

politieke strijd in brussel

De discussie splitst Europa. Rechts wil de klimaatdoelen versoepelen om ai te laten groeien. De Europese Conservatieven en Hervormers (ECR), waar ook de Nederlandse ja21 en bvb bij horen, vinden dat de eu te streng is voor techbedrijven [5]. Links, zoals de Europese sociaaldemocraten (PvdA, sp.a), eist dat datacentra 100% op hernieuwbare energie draaien [9]. Europarlementariër Nicolás González Casares (Spaanse socialisten) zegt: ‘We kunnen niet accepteren dat datacentra onze klimaatdoelen ondermijnen’ [8]. De Europese Commissie zit klem. Het InvestAI-plan moet 200 miljard euro mobiliseren voor ai [2], maar tegelijkertijd moet Europa in 2030 55% minder co₂ uitstoten dan in 1990 [GPT]. De keuze is duidelijk: of Europa investeert nu in groene energie voor datacentra, of het stelt de klimaatdoelen uit. Voor burgers betekent dat: hogere energierekeningen nu, of een warmere planeet later. De vraag is niet óf we betalen, maar wanneer.

Bronnen

kunstmatige intelligentie klimaatdoelen