Europa sluit de deur voor risicovolle buitenlandse overnames van strategische sectoren
Straatsburg, dinsdag, 2 juni 2026.
Met 508 stemmen voor zette het Europees Parlement een streep door naïviteit. Buitenlandse investeringen in defensie, AI en halfgeleiders worden voortaan verplicht gescreend.
508 stemmen voor, 64 tegen — en klaar is Kees
Op dinsdag 13 mei 2026 stemde het Europees Parlement met 508 stemmen voor, 64 tegen en 90 onthoudingen in met nieuwe regels voor de verplichte screening van buitenlandse investeringen [1]. Voortaan moeten lidstaten elke buitenlandse investering in gevoelige sectoren — defensie, halfgeleiders, kunstmatige intelligentie, kritieke grondstoffen en financiële diensten — verplicht doorlichten op veiligheids- en openbare-orderisico’s [1]. De Franse Europarlementariër Raphaël Glucksmann (S&D) verwoordde het scherp: ‘Met deze tekst sluiten we een hoofdstuk van Europese naïviteit. Bepaalde buitenlandse staten proberen ons te verzwakken.’ [1] Concreet betekent dit: een buitenlands staatsbedrijf dat een Nederlands chipsonderdeel of een AI-platform wil overnemen, loopt voortaan tegen een verplichte toets aan. Geen sluiproutes meer.
Wat verandert er voor Nederland?
De huidige EU-verordening voor de screening van buitenlandse directe investeringen is al van kracht sinds 11 oktober 2020 [1]. De coronapandemie, de Russische oorlog tegen Oekraïne en andere geopolitieke spanningen toonden aan dat Europa kwetsbaar is als het gaat om de bescherming van kritieke activa [1]. De nieuwe regels pakken dat aan door nationale screeningsmechanismen te stroomlijnen en de samenwerking tussen nationale autoriteiten en de Europese Commissie te versterken [1]. Een belangrijk nieuw element: ook transacties binnen de EU vallen voortaan onder de regels, als de uiteindelijke investeerder van buiten de EU komt [1]. Voor Nederlandse bedrijven in sectoren als energie, technologie en infrastructuur betekent dit meer Europees toezicht — maar ook meer rechtszekerheid. De procedures worden namelijk ook eenvoudiger, zodat de EU aantrekkelijk blijft voor buitenlands kapitaal [1]. Op 4 maart 2026 diende de Commissie bovendien een wetgevingsvoorstel in voor een zogeheten Industrial Accelerator Act, als aanvullende stap om economische veiligheidsrisico’s aan te pakken [1].
Wanneer gaat het in?
Het is nog niet helemaal klaar. De Raad van de EU moet de nieuwe verordening ook formeel goedkeuren [1]. Pas daarna treedt de wet in werking — en dan begint een overgangsperiode van 18 maanden voordat de regels daadwerkelijk worden toegepast [1]. Reken dus op toepassing ergens in 2028 [alert! ‘Exacte datum van inwerkingtreding is afhankelijk van goedkeuring door de Raad, die nog niet heeft plaatsgevonden op 2 juni 2026’]. Glucksmann benadrukte dat het werk nog niet af is: ‘De strijd voor de onafhankelijkheid en soevereiniteit van Europa gaat door, nu met de voorgestelde Industrial Accelerator Act.’ [1] Europa houdt de deur open voor buitenlands kapitaal — maar zet er wel een stevige portier voor.