Nederland bouwt een kamp voor 2000 Russische krijgsgevangenen: de landmacht traint weer voor oorlog op eigen bodem
Nederland, zaterdag, 13 juni 2026.
Voor het eerst in meer dan dertig jaar oefent de Nederlandse landmacht deze week in Groningen met het vasthouden van grote groepen krijgsgevangenen. Het kamp in Marnehuizen biedt plaats aan 2000 militairen.
Groningen als oefenterrein voor oorlogsscenario’s
In de week van 8 tot 14 juni 2026 test de Nederlandse landmacht in het Groningse Marnehuizen het eerste ontwerp van een krijgsgevangenenkamp [1]. Geen wachttorens, maar geavanceerde camera’s op hoge palen houden toezicht. Gevangenen slapen in stapelbedden in kleine witte barakken — voorlopig nog maximaal twintig personen per tent — en hebben toegang tot een luchtplaats, een gemeenschappelijke douche, een eetzaal en een medische post [1]. Luxe is het niet, maar generaal Nicole de Wolf, commandant van het Operationeel Ondersteuningscommando Land, is duidelijk: ‘Ze kunnen rekenen op een onderkomen dat minstens zo luxe is als dat waarin onze eigen troepen verblijven’ [1]. Het wederkerigheidsprincipe in optima forma. De Wolf voegt daar nog een pragmatisch argument aan toe: ‘Als je mensen slecht behandelt, sluiten ze zich af. Behandel je ze menselijk, dan vergroot je de kans op waardevolle informatie waar je op het slagveld je tactische voordeel mee kunt doen’ [1]. Informatiewinning als bijvangst van fatsoen, dus.
Dertig jaar roestige kennis opgepoetst
De laatste keer dat de landmacht grootschalig oefende met krijgsgevangenen was tijdens de Koude Oorlog — meer dan dertig jaar geleden [1]. Tijdens missies in Afghanistan werden er destijds maximaal twee of drie vijandelijke strijders tegelijk vastgehouden op het eigen basiskamp [1]. Een kamp voor 2000 man is van een compleet andere orde. Generaal De Wolf dook de afgelopen maanden, van maart tot juni 2026, in historische blauwdrukken uit de Koude Oorlog om die weggezakte kennis weer boven water te halen [1]. De context is niet moeilijk te raden: de oorlog in Oekraïne duurt voort, en Nederland levert actief steun. Zo maakte Nederland in april 2026 al €248 miljoen vrij voor gezamenlijke droneproductie [3]. De kans dat Nederlandse militairen ooit tegenover Russische soldaten staan, wordt serieus genoeg geacht om nu te oefenen met wat er daarna komt: de opvang, registratie en ondervraging van grote groepen gevangenen, met toezicht via camera-, geluids- en dronesystemen [1].
Een festival bouwen in een week — maar dan met prikkeldraad
Wie denkt dat zo’n kamp maanden kost om op te zetten, heeft het mis. Civiele bouwbedrijven verenigd in de Infra Capacity Alliance kunnen in oorlogstijd binnen één week een volledig functioneel kamp voor 2000 militairen neerzetten [1]. Jan Pol van de Infra Capacity Alliance zet het in perspectief: ‘Op een festival als Defqon.1 komen 55.000 bezoekers. Deze bedrijven bouwen zo’n complete infrastructuur in twee weken op’ [1]. Het idee is slim: de militaire genie blijft zo dicht bij het front, terwijl civiele aannemers het zware werk in de achterhoede doen. De Wolf legt ook uit waarom dat kamp er überhaupt moet zijn: ‘Niet alleen om te voorkomen dat de gevangene uitbreekt en direct weer aan de strijd kan deelnemen, maar ook om de vechtende eenheden te ontlasten’ [1]. Kortom: Nederland traint niet voor een hypothetisch scenario. Het traint voor een wereld waarin de oorlog in Oekraïne [3] dichterbij komt dan veel mensen lief is.