Hoge Raad vernietigt belastingrentefouten en kost kabinet 1,3 miljard euro

2026-01-16 economie

Den Haag, vrijdag, 16 januari 2026.
De Hoge Raad oordeelde dat duizenden bedrijven onterecht 8% belastingrente betaalden in plaats van 4%. Deze juridische klap kost het kabinet naar schatting 1,3 miljard euro aan terugbetalingen. De verhoging van 4% naar 8% in 2022 was volgens de rechters in strijd met gelijkheids- en evenredigheidsbeginselen. Met meer dan 22.500 bezwaarschriften kan de schade nog oplopen. Dit vormt extra kopzorgen tijdens formatieonderhandelingen, bovenop de al benodigde 7 miljard euro aan bezuinigingen.

Concrete gevolgen voor ondernemers

De uitspraak van gisteren raakt direct duizenden Nederlandse bedrijven [1]. Een concreet voorbeeld: een bv deed op 27 juni 2023 aangifte vennootschapsbelasting over 2021 met een belastbaar bedrag van € 4.034.204 [5]. De inspecteur bracht vervolgens € 90.969 aan belastingrente in rekening tegen 8%, berekend over de periode 1 juli 2022 tot 26 augustus 2023 [5]. Nu moet deze rente worden herberekend tegen 4% [2][3][5]. Het verschil? Deze ene onderneming krijgt dus 45484.5 = € 45.484 terug. Vermenigvuldig dit met tienduizenden bedrijven en de schade wordt snel duidelijk [7]. Het aantal bezwaarschriften was in oktober al opgelopen tot 22.500 [1][8], wat betekent dat de uiteindelijke rekening nog hoger kan uitvallen.

Juridische grondslag vernietigd

De Hoge Raad oordeelde dat het Besluit belasting- en invorderingsrente in strijd is met het evenredigheids- en gelijkheidsbeginsel [2][3][5]. Simpel gezegd: bedrijven die vennootschapsbelasting betalen werden anders behandeld dan andere belastingplichtigen [5]. De rechters vonden dat het hogere rentepercentage vooral een budgettair doel diende, wat niet rechtvaardigt dat alleen vpb-plichtigen met aanzienlijk hogere rente werden geconfronteerd [5]. Toenmalig staatssecretaris Tjebbe van Oostenbruggen van NSC had de bui al zien hangen en bundelde bijna een jaar geleden alle bezwaren voor een rechtszaak bij de Hoge Raad [1]. Hij waarschuwde destijds al dat verlies van de zaak de schatkist 1,3 miljard euro zou kosten [1][3].

Extra kopzorgen formatietafel

Deze miljardenstrop komt op het slechtst mogelijke moment [1]. Ambtenaren adviseerden in juli al dat een volgend kabinet voor ongeveer 7 miljard euro moet bezuinigen om de overheidsfinanciën op orde te houden [1]. Daar komen nu nog uitgaven bij voor defensie en klimaatbeleid [1]. De terugbetaling van 1,3 miljard euro is weliswaar eenmalig, maar telt wel degelijk op in een tijd van krappe overheidsfinanciën [1]. Voor ondernemers betekent dit goed nieuws: zij krijgen geld terug dat zij ten onrechte hebben betaald. Voor de formatieonderhandelingen betekent het nog meer hoofdpijn over waar het geld vandaan moet komen [1].

Bronnen

belastingrente Hoge Raad