Nederlandse steden slaan alarm: inburgering dreigt vast te lopen door tekort van 135 miljoen euro
Amsterdam, donderdag, 23 april 2026.
Veertig grote steden sturen een brandbrief naar Den Haag. Het aantal inburgeraars is verdubbeld, maar het geld niet. Amsterdam, Utrecht en Den Haag kunnen hun wettelijke taken niet meer uitvoeren. Wachtlijsten groeien en nieuwkomers blijven langer afhankelijk van uitkeringen.
Crisis dreigt: dubbele instroom zonder extra centen
De financiële nood ontstond doordat het aantal inburgeraars verdubbelde ten opzichte van eerdere ramingen [1][2]. Het Rijk verhoogde de uitvoeringsvergoeding niet, ondanks eerder gemaakte afspraken over bijstelling bij hogere instroom [1]. In Amsterdam alleen gaat het om een tekort van 4 tot 5,5 miljoen euro [2]. De extra middelen zijn ook niet opgenomen in de Voorjaarsnota [1]. Het lijkt erop dat het Rijk rekent met cijfers uit de coronaperiode van 2021, waardoor een mismatch ontstond [2]. De Tweede Kamer debatteert vandaag over de Voorjaarsnota [6].
Gezinsmigranten maken probleem erger in grote steden
Grote steden worden extra hard getroffen omdat circa de helft van hun nieuwkomers gezinsmigranten zijn, terwijl dit landelijk slechts 30 procent is [1][5]. In Amsterdam gaat het om ongeveer 4500 inburgeringsplichtige statushouders en 5300 gezinsmigranten en overige migranten [2]. Deze groepen hebben meestal geen recht op een uitkering, waardoor middelen uit de Participatiewet niet inzetbaar zijn [1][4]. Steden moeten de kosten van de inburgering zo volledig zelf dragen [2]. Het gevolg: langere wachtlijsten, nieuwkomers die langer afhankelijk blijven van uitkeringen en het kabinetdoel van snelle participatie valt in duigen [1].
Onhoudbare situatie met maatschappelijke gevolgen
De gemeenten kunnen niet meer de noodzakelijke begeleiding bieden bij taal, inburgering en arbeidsmarkttoeleiding [1][4]. Dit leidt tot groeiende wachtlijsten en hogere maatschappelijke kosten op de langere termijn [2][4]. Ook het welzijn en de mentale gezondheid van nieuwkomers worden geschaad [2][5]. De stadsbesturen noemen de huidige financieringssituatie onhoudbaar en eisen dat het Rijk zich houdt aan eerder gemaakte afspraken [1][4]. Begin 2026 gaf het Rijk nog aan dat er extra geld beschikbaar zou komen, maar dit blijkt niet uit de Voorjaarsnota [6]. De ambitie van het kabinet om inburgeraars snel te laten participeren wordt volgens de gemeenten hiermee onhaalbaar [2][6].