UWV-baas erkent: het sociale stelsel loopt vast en moet fundamenteel anders
Nederland, donderdag, 16 april 2026.
Bestuursvoorzitter Maarten Camps van het UWV slaat alarm over de oplopende wachttijden die in sommige regio’s zelfs 15 maanden bedragen. Hij pleit voor een radicale omslag van het huidige systeem dat vooral controleert naar een stelsel dat mensen helpt terug te keren naar werk. Met bijna 97.000 nieuwe WIA-aanvragen vorig jaar en een tekort aan verzekeringsartsen staat de organisatie onder druk. Camps wil voorlopige uitkeringen invoeren zodat mensen zekerheid hebben terwijl ze worden begeleid naar werk, in plaats van maandenlang te wachten op medische keuringen. De UWV-directeur steunt ook het schrappen van het moeilijk vast te stellen criterium of iemand nooit meer zal herstellen.
Dramatische wachttijden dwingen tot prioriteren
De cijfers liegen er niet om. Vorig jaar kwamen bijna 97.000 WIA-aanvragen binnen, tegen ruim 93.000 in 2024 [2]. In Groningen wachten mensen zelfs 15,5 maanden op een beoordeling, terwijl het formeel binnen 8 weken zou moeten [7]. Eind 2025 stonden zo’n 7.900 dossiers langer dan een half jaar in de wacht, vergeleken met slechts 1.100 een jaar eerder [2]. Het tekort aan verzekeringsartsen is cruciaal: hoewel het UWV er 152 wist aan te trekken, compenseert dat niet de uitstroom van gepensioneerden [2]. Het gevolg? Het UWV heeft herbeoordelingen grotendeels opgeschort en behandelt alleen nog schrijnende gevallen [2].
Van controleren naar activeren: Camps’ revolutionaire plan
Camps wil een fundamenteel ander stelsel dat de focus verlegt van louter toetsen naar het terugbrengen naar werk [2]. Zijn concrete voorstel: een voorlopige uitkering om cliënten zekerheid te geven en begeleiding naar werk te intensiveren, terwijl definitieve medische beoordelingen pas plaatsvinden wanneer dat zinvol is [2]. Hij steunt ook kabinetsplannen om het IVA-duurzaamheidscriterium te schrappen omdat het voor artsen moeilijk vast te stellen is wie nooit meer zal herstellen [2]. Daarnaast wil hij wettelijke ruimte om taken te verschuiven, zodat verpleegkundigen beslissingen mogen nemen [2]. Deze aanpak past in een bredere trend: zelfs de SER pleitte afgelopen najaar voor evenwicht tussen werk- en inkomenszekerheid en flexibiliteit [6].
Experimenten en digitalisering als redding
Het UWV werkt intussen hard aan korte termijn oplossingen. In proefprojecten mogen bedrijfsartsen met toestemming van cliënten gegevens leveren, zodat verzekeringsartsen alleen nog hoeven te toetsen [2]. Voorwerk voor sociaal-medische beoordelingen wordt zoveel mogelijk verplaatst naar verpleegkundigen en andere deskundigen [2]. De organisatie streeft naar uniformering van regionale werkwijzen en versnelling door digitalisering [2]. Als noodmaatregel helpt Noord-Holland Noord de regio Noord door 3.000 dossiers over te nemen [7]. Toch erkent een UWV-woordvoerder dat huidige maatregelen weinig onmiddellijke impact hebben voor mensen die nu wachten [7]. De druk op het systeem blijft dus hoog, vooral nu er over meerdere jaren een instroom van 20 tot 30% is toegenomen [2].