Afgekeurde asielwet keert toch terug via slimme politieke omweg
Den Haag, donderdag, 4 juni 2026.
De Tweede Kamer stemde op 4 juni 2026 in met een terugkeerwet die twee maatregelen bevat uit Fabers eerder afgeschoten asielnoodwet. Politiek slim, maar niet iedereen is blij.
De omweg die werkt
De Tweede Kamer stemde op donderdag 4 juni 2026 in met de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring [1]. Klinkt droog, maar er zit een politiek slimme truc in verstopt. Aan deze wet werden namelijk twee maatregelen toegevoegd die eerder deel uitmaakten van de omstreden asielnoodmaatregelenwet van minister Marjolein Faber (PVV) [1]. Die noodwet werd in april 2026 door de Eerste Kamer definitief verworpen [1]. Toch leven twee onderdelen ervan nu alsnog voort. De eerste maatregel: asielzoekers die crimineel gedrag vertonen waarop een gevangenisstraf van minimaal twee jaar staat, kunnen voortaan ongewenst worden verklaard en moeten Nederland verlaten [1]. De tweede maatregel: de dwangsommen die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moest betalen aan asielzoekers die langer dan de wettelijke termijn op een beslissing wachtten, worden afgeschaft [1]. Kortom: wie te lang wacht op zijn beschikking, krijgt straks geen financiële compensatie meer.
BBB te laat, PRO toch voor
De stemming leverde twee opvallende momenten op. BBB-Kamerlid Henk Vermeer arriveerde te laat in de zaal en haalde de stemming niet [1]. Daarmee stemde BBB, anders dan de meeste partijen aan de rechterflank, niet vóór het wetsvoorstel [1]. Nog opmerkelijker was het ‘ja’ van PRO (GroenLinks-PvdA). Kamerlid Lisa Westerveld legde uit dat haar partij weliswaar tégen de afschaffing van de dwangsommen en tégen de ongewenstheidverklaring is, maar tóch voor de bredere wet stemde [1]. Haar redenering: onder de streep verbetert de wet de situatie voor mensen ‘wiens vrijheid is afgenomen’ terwijl zij wachten op uitzetting [1]. Een pragmatische keuze, die bij menig partijlid ongetwijfeld wat ongemakkelijk voelt. JA21-Kamerlid Diederik Boomsma greep het moment aan om zijn eigen boodschap te herhalen: ‘Asiel moet een gunst worden, geen recht’ [2]. Voor JA21 gaan de huidige stappen simpelweg niet ver genoeg [2].
Wat betekent dit voor jou?
De wet moet nu nog door de Eerste Kamer [1]. Pas als die akkoord gaat, treden de nieuwe regels in werking [alert! ‘De exacte datum van behandeling en inwerkingtreding in de Eerste Kamer is niet bevestigd in de beschikbare bronnen’]. Intussen loopt er een tweede spoor: een deel van de maatregelen uit Fabers verworpen noodwet wordt ook geïmplementeerd via het Europese asiel- en migratiepact, dat op 12 juni 2026 ingaat [1]. Zo wordt de geldigheidsduur van verblijfsvergunningen verkort van vijf naar drie jaar, een maatregel die óók in Fabers noodwet stond [1]. De politieke boodschap is helder: ook al verwerpt de Eerste Kamer een wet, het kabinet vindt wegen om zijn asielkoers door te zetten. Voor asielzoekers in Nederland betekent dit een strenger regime, minder financiële druk op de IND bij trage beslissingen en een groter risico op ongewenstheidverklaring bij crimineel gedrag. Of de Eerste Kamer deze keer wél instemt, wordt de volgende politieke test.