Duitse rechter verklaart grenscontroles illegaal na klacht van professor die Schengen-jubileum bezocht
Brussel, woensdag, 29 april 2026.
Een hoogleraar strafrecht die terugkeerde van de viering van 40 jaar Schengenverdrag kreeg gelijk van een Duitse rechter. Zijn grenscontrole bleek illegaal. De rechtbank in Koblenz oordeelde dat Duitslands permanente grenscontroles het vrije verkeer schenden. Nederland heeft al meer dan 8 miljoen euro uitgegeven aan extra veiligheidsmaatregelen door Duitse controles. Meerdere burgemeesters eisen nu actie tegen de illegale praktijken die sinds 2024 zorgen voor files en dodelijke ongevallen.
Rechter geeft professor gelijk na ironische grenscontrole
De rechtbank in Koblenz oordeelde op 27 april 2026 dat Duitse grenscontroles illegaal zijn en het Schengenverdrag schenden [1][2][4]. De zaak werd aangespannen door hoogleraar strafrecht Dominik Brodowski, die in 2025 werd gecontroleerd toen hij terugkeerde uit Luxemburg na het bijwonen van de viering van 40 jaar Schengenverdrag [2][4]. “Wat is een verdrag nog waard als landen gewoon weer grensbewakers op de wegen zetten?”, vroeg Brodowski zich af [1]. De rechter stelde dat de Duitse regering onvoldoende heeft onderbouwd waarom permanente grenscontroles gerechtvaardigd zijn [1][2]. Duitsland voert sinds 2024 controles aan alle grenzen uit vanwege “serieuze bedreigingen voor de openbare veiligheid door voortdurende hoge migratieniveaus”, maar deze redenering wordt elke zes maanden herhaald zonder nieuwe onderbouwing [1][4].
Nederlandse burgemeesters eisen actie na dodelijk weekend
De Duitse controles kosten Nederland meer dan 8 miljoen euro aan extra veiligheidsmaatregelen [1]. Dit weekend vond nog een kettingbotsing plaats op de A12 bij de Duitse grens met één dode [2]. Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls zei op 27 april 2026 publiekelijk dat hij genoeg heeft van de Duitse grenscontroles [1]. Ook burgemeester Mark Boumans van Doetinchem sprak zich in maart 2026 uit tegen de controles na een eerdere kettingbotsing bij Babberich [2][5]. Stefan Salomon, expert Europees recht aan de Universiteit van Amsterdam, ziet hierin kansen: “Het enige dat succes kan hebben is als er politieke druk komt. Dus als de burgemeesters druk gaan uitoefenen, samen met burgers” [1]. Dit kan volgens hem het duwtje zijn dat de Europese Commissie nodig heeft om eindelijk in te grijpen [1].
Nederland moet beslissen over eigen controles
Nederland heeft nog geen besluit genomen over het voortzetten van eigen grenscontroles [1]. De Nederlandse grenscontroles lopen tot 8 juni 2026, vier dagen voor de nieuwe EU-migratieregels ingaan op 12 juni 2026 [1]. Brussel wil uiterlijk 18 mei 2026 weten of Nederland doorgaat met controles [1]. Andere landen hebben hun plannen al bekendgemaakt: Frankrijk verlengde tot oktober 2026 en Duitsland tot september 2026 [1][4]. Het Europees Hof van Justitie had in 2022 al vastgesteld dat lidstaten grenscontrolemaatregelen niet oneindig mogen verlengen met dezelfde reden [1]. Volgens de Europese Commissie controleren momenteel Duitsland, Frankrijk, Denemarken, Italië, Slovenië, Zweden en Oostenrijk de grenzen [1]. De Duitse regering gaat in hoger beroep tegen het vonnis en houdt vol dat de controles rechtmatig zijn [4].