Een 'super El Niño' is op komst en de wereld heeft nog maar een paar maanden om zich voor te bereiden
Nederland, dinsdag, 2 juni 2026.
Wetenschappers voorspellen met 90% zekerheid een krachtige El Niño vanaf het najaar van 2026. Het zeewater in de Stille Oceaan warmt al op en kan straks 3 °C boven normaal uitkomen.
De Stille Oceaan kookt — en de klok tikt
De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) sloeg op 1 juni 2026 alarm: de kans op een El Niño eind 2026 is opgelopen tot 90 procent [1]. Dat is geen verrassing uit het niets. Al sinds januari 2026 bewegen grote paketten uitzonderlijk warm water oostwaarts door de Stille Oceaan, richting de kusten van Peru en Ecuador [2]. Op 31 mei 2026 bevestigden wetenschappers de eerste atmosferische vingerafdrukken: verschuivingen in luchtdruk, westelijke windstoten en een zogenaamde Kelvin-golf — een onderzeese puls van warm water die richting Amerika raast [4]. Een enkele Kelvin-golf doet er twee tot drie maanden over om de Stille Oceaan over te steken [4]. De rekening klopt: tegen de zomer of het najaar van 2026 is een volwaardige El Niño een feit [2]. Het Amerikaanse klimaatcentrum NOAA schat de kans dat het fenomeen zich ontwikkelt tot en met 31 juli 2026 zelfs op 82 procent [3]. En dan het grote woord: er is 67 procent kans dat het uitgroeit tot een ‘super El Niño’, waarbij de zeewatertemperatuur in de Stille Oceaan meer dan 2 graden Celsius boven normaal uitkomt [3]. Sommige modellen voorspellen zelfs een stijging van 3 graden Celsius [1][2]. Ter vergelijking: normaal geldt al een afwijking van 0,5 tot 1,5 graad als significant [1]. VN-secretaris-generaal António Guterres omschreef het op 1 juni 2026 snoeihard: ‘El Niño zal olie gooien op het vuur van een opwarmende wereld’ [1].
Droogte hier, overstromingen daar — en Nederland krijgt ook wat mee
Een super El Niño is geen regionaal probleem. Australië en Indonesië krijgen te maken met extreme droogte en bosbranden [2][3]. In Oost-Afrika en Zuid-Amerika slaat het door naar de andere kant: overstromingen, hevige regenval en ziekteuitbraken [2]. Peru heeft al op 27 mei 2026 de visserij op ansjovis stilgelegd vanwege de dreiging [3] — want El Niño onderdrukt het koude, voedselrijke water aan de Peruaanse kust waarvan die vissen leven [3]. Dat klinkt ver weg, maar de gevolgen landen ook in de supermarkt: rijst, tarwe, palmolie, koffie en suiker staan onder druk [3]. Hogere prijzen aan de kassa zijn realistisch [alert! ‘Exacte prijsstijgingen voor Nederlandse consumenten zijn niet gekwantificeerd in de bronnen’]. Voor Nederland en Europa is het beeld genuanceerder. De invloed op de zomer van 2026 blijft beperkt, mede door een koude waterklont in de Atlantische Oceaan die het effect dempt [2]. Maar in de herfst en winter van 2026-2027 verandert dat. Dan zorgt een sterkere straalstroom voor meer regen, meer wind en zachter weer in Nederland [2]. Historisch gezien gaan El Niño-jaren gepaard met warmere en nattere winters in ons land [1]. De lente van 2026 eindigde al in de top vijf van warmste lentes ooit gemeten [1][2] — de trend is dus al ingezet. WMO-baas Celeste Saulo waarschuwde op 1 juni 2026: ‘We moeten ons opmaken voor een potentieel sterke El Niño, die droogte en zware regenval zal verergeren en de risico’s op hittegolven op land en in de oceaan zal vergroten’ [1].
2027 wordt mogelijk een recordjaar — en voorbereiding is nu het sleutelwoord
De effecten van El Niño zijn pas echt voelbaar met vertraging. Wetenschappers verwachten dat 2027 uitgroeit tot een van de heetste jaren ooit gemeten, mogelijk het record van 2024 verbrekend — toen lag de temperatuur al 1,5 graden Celsius boven het pre-industriële gemiddelde [3]. Super El Niño is in de afgelopen 75 jaar slechts ongeveer vijf keer voorgekomen [6]. De laatste ‘zeer sterke’ El Niño dateert van 2015-2016; de beruchte El Niño van 1997-1998 kostte de wereldeconomie volgens wetenschappers van Dartmouth College 5,7 biljoen dollar aan verloren bbp [3]. De boodschap van experts is eenduidig: gebruik de komende maanden. De WMO monitort de situatie actief om landen en hulporganisaties te ondersteunen bij hun voorbereiding [1]. Voor gewone Nederlanders is het advies concreet: denk aan waterbeheer rondom het huis bij nattere winters, let op hittegolfprotocollen voor kwetsbare mensen in de zomer, en houd rekening met hogere voedselprijzen in de supermarkt. Meteoroloog Erik Salna van het International Hurricane Research Center vatte het bondig samen: ‘Bereid je voor op het ergste en hoop op het beste’ [6]. Dat klinkt als een open deur — maar met een super El Niño in aantocht is het gewoon verstandig advies.