Europa's economie houdt zich staande terwijl Amerika twee keer zo hard groeit

2026-05-07 economie

Europa, donderdag, 7 mei 2026.
De eurozone groeide slechts 0,1% in het eerste kwartaal van 2026, terwijl Amerika 2% noteerde. Het contrast is opvallend: waar de VS hun economie op gang houden ondanks het Iran-conflict, worstelt Europa nog steeds met de energiecrisis. Nederlandse consumenten gaven in maart wel meer uit na twee maanden van dalingen, maar economen waarschuwen voor stagflatie - het horrorscenario van lage groei én hoge inflatie tegelijk. De sluiting van de Straat van Hormuz dreigt de voedselzekerheid wereldwijd onder druk te zetten.

Energiecrisis ramt Europa harder dan verwacht

De cijfers liegen er niet om. Amerika’s economie groeide met 2% in het eerste kwartaal van 2026 [1], terwijl de eurozone haperde op slechts 0,1% [1][5]. Guy Wagner van BLI - Banque de Luxembourg Investments legt uit: “In de Verenigde Staten is het bruto binnenlands product er in het eerste kwartaal met 2% op jaarbasis op vooruitgegaan” [1]. Het Iran-conflict deed de energieprijzen stijgen, maar Amerika bleef vooralsnog overeind [1]. Europa daarentegen worstelt nog steeds met de nasleep van eerdere energieschaarste. De inflatie in de eurozone steeg van 2,5% in maart naar 3,0% in april 2026 [1], terwijl de Amerikaanse inflatie van 2,4% naar 3,3% ging [1]. Nederlandse consumenten voelden de pijn: hun bestedingen daalden met 0,5% in januari en 0,3% in februari, voordat ze in maart met 0,9% stegen [2]. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde dat vooral aan energie en motorbrandstoffen minder werd besteed [2].

Stagflatie dreigt terwijl beurzen juichen

Economen gebruiken het woord ‘horrorscenario’ niet voor niets [3]. Stagflatie - lage groei met hoge inflatie - bedreigt Europa’s welvaart [4]. Het kabinet-Jetten streeft naar 1,5% jaarlijkse groei [4], maar na 0,1% in het eerste kwartaal wordt krimp verwacht in het tweede kwartaal van 2026 [4]. Menno Tamminga waarschuwt dat bevolkingsgroei door immigratie de welvaart per hoofd onder druk zet als de economie stagneert [4]. Paradoxaal genoeg vierden de beurzen feest. De AEX sloot woensdag 1,7% hoger op een record van 1031,930 punten [3]. ArcelorMittal steeg fors, terwijl Shell 3,2% verloor door dalende olieprijzen [3]. Beleggers juichten om het “zicht op een vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran” [3]. De MSCI All Country World Index steeg zelfs 8,2% over de maand [1].

Voedselcrisis loert om de hoek

De echte klap komt misschien nog. De Straat van Hormuz blijft dicht, waardoor 35% van de wereldwijde oliestroom, 20% van het LNG en 30% van de kunstmesthandel vastzitten [6]. Máximo Torero, hoofdeconoom van de FAO, slaat alarm: “We concurreren met de tijd” [6]. De combinatie van stilgevallen kunstmesttransporten, hoge energieprijzen en een sterker wordende El Niño kan uitgroeien tot een wereldwijde voedselcrisis [6]. In Aziatische landen zijn al twee maanden van de cruciale zaaiperiode verstreken [6]. Torero waarschuwt: “Bereikt een verstoring de duur van rond de negentig dagen, dan wordt de schok wereldwijd voelbaar” [6]. Boeren kunnen hun oogsten met wel 30% zien dalen [6]. Voor Nederlandse gezinnen betekent dit mogelijk nog duurdere boodschappen, bovenop de energierekening die al omhoogschoot.

Bronnen

energiecrisis economische groei