Europa gooit zijn eigen mededingingsregels overboord om Amerika en China bij te benen
Brussel, vrijdag, 8 mei 2026.
Brussel versoepelt stilletjes zijn antimonopoliebeleid. Europese bedrijven mogen nu groter worden en samenwerken om te concurreren met Chinese en Amerikaanse techgiganten. De nieuwe ‘innovatieschild’ beschermt overnames van startups, terwijl dominante spelers juist strenger worden aangepakt. Deze koerswijziging markeert het einde van Europa’s traditionele angst voor megaconcerns - gedreven door de angst achter te blijven in de mondiale tech- en innovatierace.
Nieuwe regels maken fusies makkelijker
De Europese Commissie publiceerde op 30 april 2026 een concept van nieuwe fusierichtlijnen die een drastische koerswijziging markeren [3]. Deze richtlijnen voegen de regels uit 2004 en 2008 samen tot één document en introduceren een ‘innovatieschild’ dat overnames van kleine innovatieve bedrijven beschermt tegen inmenging [3]. Het schild geldt alleen als geen van de fuserende partijen actief is in dezelfde relevante markt of innovatieruimte, en als hun marktaandeel niet boven de 40% uitkomt [3]. Voor Nederlandse techbedrijven betekent dit dat ze makkelijker kunnen groeien door startups over te nemen zonder langdurige Brusselse procedures. De Commissie nam in 2025 maar liefst 325 besluiten over fusies, waarvan 315.25 zonder voorwaarden werden goedgekeurd [6]. Tot 26 juni kunnen belanghebbenden nog commentaar leveren op de nieuwe regels [3].
Dominante spelers krijgen juist strengere controle
Terwijl kleinere bedrijven meer ruimte krijgen, verscherpt Brussel de regels voor marktleiders en digitale ‘poortwachters’ [3]. De nieuwe ‘verschansingsstandaard’ gaat gelden wanneer een gefuseerd bedrijf controle krijgt over activa die toetredingsdrempels versterken [3]. Dit betekent dat grote Nederlandse techbedrijven zoals Booking.com of ASML straks waarschijnlijk meer weerstand ondervinden bij overnames. Google kreeg in 2025 al een boete van 2,95 miljard euro voor misbruik van zijn marktpositie [6], en Meta moest 200 miljoen euro betalen voor zijn ‘toestemming of betalen’-model [6]. De Commissie houdt drie marktonderzoeken naar clouddiensten, waaronder Amazon Web Services en Microsoft Azure [6].
Europa wil ‘kampioenen’ creëren tegen China en VS
Deze beleidswijziging komt voort uit Europa’s angst achter te blijven in de mondiale technologierace [1]. De Commissie kijkt nu positief naar fusies die Europese bedrijven helpen concurreren op wereldschaal [3]. Nederlandse consumenten kunnen hiervan profiteren: sterkere Europese bedrijven kunnen beter innoveren en concurreren met Chinese en Amerikaanse giganten. De nieuwe regels erkennen ook schaalvoordelen, veerkracht en duurzaamheidsefficiënties als legitieme redenen voor fusies [3]. In 2025 keurde de Commissie al fusies goed die het concurrentievermogen versterkten, zoals die tussen Synopsys en Ansys [6]. De definitieve richtlijnen worden rond de jaarwisseling 2026-2027 verwacht, maar de Commissie past de nieuwe aanpak al toe in geschikte zaken [3].