Britse minister van Defensie stapt op: Starmer geeft het leger te weinig geld om Rusland te stoppen

2026-06-11 buitenland

Londen, donderdag, 11 juni 2026.
John Healey gooit de handdoek. Groot-Brittannië dreigt in 2030 slechts 2,68% van het bbp aan defensie uit te geven, terwijl Rusland al dat jaar een NAVO-aanval overweegt.

De druppel die de emmer deed overlopen

In Groot-Brittannië stapte minister van Defensie John Healey op donderdag 11 juni 2026 op na een slepend conflict over het Britse defensiebudget [1][2]. De aanleiding was concreet: Healey ontving op maandag 8 juni het definitieve financiële voorstel voor het Defensie-investeringsplan (DIP), en wat hij zag beviel hem totaal niet [2][5]. Het plan verhoogt de defensie-uitgaven slechts tot 2,68% van het bbp in 2030 — nauwelijks meer dan de 2,6% die al voor 2027 was gepland [2][5]. Healey wilde 3% in 2030, premier Keir Starmer beloofde 3,5% pas in 2035 [2]. Het gat daartussenin? Dat kost Groot-Brittannië volgens Healey zijn veiligheid. “You have been unable, and the Treasury has been unwilling, to commit the resources that the nation needs to defend the country at this time of rising threats,” schreef hij in zijn ontslagbrief [3][5]. Healey had gevraagd om £18 miljard extra; minister van Financiën Rachel Reeves wilde niet verder gaan dan £12 miljard; uiteindelijk lag er een compromisvoorstel van £15 miljard op tafel, mede gefinancierd door andere departementen die elk zo’n 1% van hun kapitaalbudget inleverden [3][7]. Niet genoeg, oordeelde Healey.

Rusland in 2030, en Groot-Brittannië zonder slagkracht

De timing van het ontslag is pijnlijk, want de dreiging is allesbehalve abstract. Premier Starmer waarschuwde zelf nog tijdens de week van 1 juni 2026 dat Britse inlichtingen erop wijzen dat Rusland al in 2030 een NAVO-land zou kunnen aanvallen [5][6][7]. Ter vergelijking: Duitsland plant tegen 2030 defensie-uitgaven van 3,7% van het bbp, en zelfs Frankrijk gaat naar 2,5% [1]. Groot-Brittannië dreigt in dat rijtje de hekkensluiter te worden. Dat is geen hypothetisch probleem. In maart 2026 kon het Verenigd Koninkrijk een geavanceerd oorlogsschip niet onmiddellijk inzetten bij Cyprus nadat zijn luchtmachtbasis door een door Iran gemaakt drone werd geraakt [1]. Generaal Richard Barrons, voormalig commandant van de Joint Forces Command, was er kort over: “It’s clear they understand the risk that the UK is facing. And they say the right things about defence, and then they are guilty of failing to match those words with money” [1]. Voor Nederland en de andere NAVO-bondgenoten is dit direct relevant: als de Britten hun militaire slagkracht niet op orde hebben, valt een cruciale schakel weg in de collectieve verdediging van Europa [GPT]. Kevin Craven van de Britse defensielobbygroep ADS verwoordde het onomwonden: “The consequences for the UK, and indeed our allies, of getting our Defence Investment Plan wrong — as now seems certain — are of a magnitude far beyond our worst fears” [3].

Starmer onder vuur, en de klok tikt

Het vertrek van Healey is niet op zichzelf. In mei 2026 leed Labour de zwaarste gemeenteraadsverkiezingsnederlaag in meer dan drie decennia, waarna 25% van de Labour-parlementsleden openlijk opriep tot het aftreden van Starmer [1]. Eerder, ook in mei 2026, nam al minister van Volksgezondheid Wes Streeting zijn ontslag [1]. Healey was bovendien een van de vier ministers die Starmer in mei 2026 privé vroegen zijn politieke toekomst te heroverwegen [2][7]. Politicoloog Tony Travers van de London School of Economics zei het treffend over Healey: “He’s definitely not somebody who is prone to sudden and unexpected career moves, and so this suggests he was very, very disgruntled” [6]. Het Defensie-investeringsplan, dat aanvankelijk al in 2025 had moeten verschijnen en vorige week nog verwacht werd, is wederom vertraagd [1][2][3]. Starmer wil het nu publiceren vóór de NAVO-top in Ankara, Turkije, die op 7 juli 2026 begint [1][7]. De parlementaire Defensiecommissie noemde het ontslag van Healey een “grave moment” en eiste een volledig gefinancierd plan met geloofwaardige tijdlijnen en parlementaire controle [4]. De boodschap aan Den Haag is duidelijk: terwijl Nederland zijn eigen defensie-uitgaven opschroeft, worstelt een van de grootste NAVO-bondgenoten nog met de eigen portemonnee.

Bronnen

Britse politiek defensiebeleid