Sjoerdsma redt zijn begroting met een web van deals, maar de vragen stapelen zich op
Den Haag, donderdag, 11 juni 2026.
D66-minister Sjoerdsma sleept zijn begroting over de streep dankzij 50Plus en OPNL. Maar achter die redding schuilt een verdachte schaduwdeal tussen D66 en VVD.
Twee redders op het nippertje
Het was donderdag 11 juni 2026 lang bangen voor minister Sjoerd Sjoerdsma (D66, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking). Zijn begroting had geen eigen meerderheid in de Eerste Kamer. Twee partijen sprongen alsnog bij: 50Plus en OPNL [1][2]. Jan Struijs, partijleider van 50Plus, was helder over zijn beweegredenen. “Het is onze morele plicht kwetsbare mensen te helpen, zeker nu er zoveel brandhaarden zijn in de wereld”, zei hij [1]. Hij beoordeelde de plannen op inhoud en vroeg niets terug. “Ik stond niet in de wedstrijd van: joh, ik ga steunen, maar krijg ik dan iets anders?” [1] OPNL-senator Auke van der Goot sloot zich op 10 juni 2026 aan, maar voegde er een sneer aan toe: “Laat dit kabinet eindelijk eens echt aan de slag gaan, met één mond spreken en stabiele meerderheden zoeken. Het is nu allemaal zo hap-snap.” [2] De Eerste Kamer behandelt de begroting in de week van 15 juni 2026 [1][2].
€380 miljoen extra — maar van wiens geld?
De redding begon op 4 juni 2026, toen Sjoerdsma een akkoord sloot met oppositiepartij PRO: €380 miljoen extra voor ontwikkelingssamenwerking in 2026 [1][3]. Klinkt groots. De realiteit is nuchterder. Uit Kamerstukken blijkt dat het grotendeels om een administratieve ingreep gaat: geld dat al gereserveerd was, wordt naar voren gehaald [1]. Waaronder €178 miljoen die oorspronkelijk bestemd was voor niet-militaire steun aan Oekraïne [1]. PRO-Kamerlid Suzanne Kröger noemt het alsnog echte winst. “Dit is echt geld voor echte mensen. Dit jaar voor mensen wereldwijd die het het allerhardst nodig hebben” [3][6]. Het financieringsgat dat zo ontstaat? Dat lost Sjoerdsma pas op bij de begroting van 2028 [1]. Vicepremier Dilan Yesilgöz (VVD) liet op 5 juni 2026 tijdens een persconferentie doorschemeren dat dit geld in 2028 dan bij Sjoerdsma zelf vandaan moet komen [1]. De VVD wilde ook dat een deel van het geld naar terugkeerhubs gaat — opvanglocaties buiten de EU voor migranten. Sjoerdsma zette een streep door dat idee: “Op dit moment bestaan er nog geen terugkeerhubs.” Financiering is pas voorzien vanaf 2027 [2][6].
De schaduwdeal die niemand wil uitleggen
Achter de deal met PRO schuilt een tweede deal, eentje die Sjoerdsma liever niet bespreekt. De VVD steunde het akkoord met PRO, en in ruil zou D66 zich scharen achter een wetsvoorstel om verheerlijking van terrorisme strafbaar te stellen — een standpunt waar D66 altijd tegen was [3][6]. De Tweede Kamer eiste uitleg. Sjoerdsma houdt vol dat deze zogeheten ‘schaduwdeal’ geen onderdeel is van de afspraken met PRO [3][6]. Yesilgöz ontkende op 5 juni 2026 elke directe betrokkenheid: het gebeurde allemaal “in hetzelfde timeframe, parallel, tegelijk” [6]. PRO-Kamerlid Kröger was niet blij. Zij noemde de constructie “lelijke politiek” [2]. Toch trekt PRO zich niet terug uit het akkoord [6]. Vandaag, donderdag 11 juni 2026, debatteert de Tweede Kamer opnieuw over de begroting [2][3]. Intussen waarschuwen bronnen in kabinetskringen dat de volgende begroting, die in het najaar van 2026 komt, opnieuw problemen gaat opleveren [2]. De begroting is gered. De vragen zijn dat allerminst.