Censuur of gezond verstand: waarom verdwijnen 45 afleveringen 'Dit Was Het Nieuws' uit ons digitale geheugen?
Hilversum, vrijdag, 29 mei 2026.
Een archief van 700.000 programma’s, maar juist de grappigste zijn weg. De producent vreest reputatieschade door humor die ‘vroeger wel kon’.
Hilversum, drie dagen na de lancering: al 45 afleveringen weg
Dinsdag 26 mei 2026 opende Beeld & Geluid in Hilversum met trots De Schatkamer: een gratis online archief met ruim 700.000 radio- en televisieprogramma’s uit een eeuw Nederlandse mediageschiedenis [1][3]. Eerder schreven we hoe dat archief tot stand kwam via politieke lobby’s en een coalitieakkoord — lees dat verhaal hier terug [5]. Nog geen 48 uur later was het feestje al een stuk minder gezellig. Producent Angel’s TV Productions liet weten dat exact 45 afleveringen van het satirische programma ‘Dit Was Het Nieuws’ — uitgezonden tussen 1996 en 2000 — uit het archief zijn gehaald [1]. Gepresenteerd door Harm Edens, Thomas Acda en Raoul Heertje, was het programma decennialang een van de scherpste satirische programma’s op de Nederlandse televisie [1]. Nu zijn juist die vroegste afleveringen onvindbaar. Het archief trok in de eerste twee dagen al meer dan 400.000 unieke bezoekers [3]. Die kwamen voor nostalgie. En vonden een gat.
Twee redenen, één storm
Angel’s TV Productions geeft twee verklaringen voor de verwijdering. De eerste is juridisch: de rechten met de oorspronkelijke Britse makers van het format ‘Have I Got News for You’ — dat in 1990 van start ging — zijn niet geregeld [1][2]. Ook het gebruikte fotomateriaal en de toestemming van gasten ontbreken [3]. De tweede reden is gevoeliger. De producent erkende tegenover persbureau ANP dat de grappen van destijds ‘reputatieschade kunnen opleveren voor het team’ [1][3]. Want wat in de jaren negentig door de beugel kon, kan dat nu niet meer. En een losgeknipt fragment zonder context? Dat is vragen om problemen, aldus de producent [1]. Beeld & Geluid zelf betreurt de gang van zaken. De woordvoerder stelt dat De Schatkamer ‘een spiegel van de tijd’ is, en dat satire daar juist bij hoort [1]. SBS-presentator Johnny de Mol en AD-opiniemaker Angela de Jongh trokken vrijdagochtend 29 mei 2026 bij WNL’s Goedemorgen Nederland stevig van leer tegen het besluit en waarschuwden voor censuur [1]. Op sociale media is de reactie al even ongenuanceerd: van ‘oh wat schandelijk’ op X tot ‘hier wordt gewoon een stukje verleden uitgewist’ op Facebook [1]. En dan is ‘Dit Was Het Nieuws’ niet het enige programma dat spoorloos verdween. Forumgebruikers op FOK.nl signaleerden op 28 mei 2026 ook al dat de oudejaarsshow ‘Dag 83 - Hallo 84’ — een ruim drie uur durend spektakel vanuit de Amsterdamse RAI, gepresenteerd door André van Duin — zowel van De Schatkamer als van YouTube is verwijderd [4].
De deur staat op een kier
Volledig verloren zijn de 45 afleveringen nog niet. Angel’s TV Productions gooit de deur niet dicht: ‘We blijven kijken naar mogelijkheden voor de toekomst’ [1]. Beeld & Geluid verwacht ook niet dat er nog meer programma’s van het platform verdwijnen — er zijn ‘geen signalen’ voor verdere verwijderingen [1]. Het archief wordt juist nog aangevuld, want het rechtenkwestieproces loopt al twee jaar en is nog steeds gaande [1]. Presentatrice Irene Moors verwoordde het op Instagram op 27 mei 2026 misschien wel het best: ‘Nog niet alles is te vinden (rechtenkwestie) maar dat komt hopelijk nog’ [4]. Hopelijk. Vooralsnog is dat het enige houvast voor iedereen die graag de old-school humor van Harm Edens en Thomas Acda wil herbeleven. Het bredere punt blijft staan: als een archief van 700.000 programma’s al na twee dagen begint te slinken, wie bewaakt dan ons digitale culturele geheugen? En wie beslist wat we mogen onthouden?