AI-trollen verklaren terminale tv-deelnemers dood en niemand grijpt in

2026-06-07 binnenland

Amsterdam, zondag, 7 juni 2026.
Zelfs stervende Nederlanders zijn niet veilig: AI-trollen overspoelen het internet met strafbare leugens over kwetsbare mensen en niemand stopt ze.

Nederland, juni 2026: nerds verklaren stervenden dood

Vanuit hun slaapkamers en studentenflats, ergens in Nederland, verspreiden jonge en ambitieuze internetgebruikers bewust valse berichten over terminale deelnemers van het televisieprogramma Over Mijn Lijk [1][7]. Ze doen het met AI. Snel, grootschalig en vrijwel straffeloos. De berichten zijn geen onschuldige grappen. Ze zijn juridisch strafbaar: doodverklaringen van mensen die nog gewoon leven, maar al wél te horen krijgen dat ze ‘eindelijk dood zijn’ [1][7]. Platforms grijpen nauwelijks in [alert! ‘De bronnen bevestigen dat er niet of nauwelijks wordt ingegrepen, maar noemen geen specifieke platformreacties of handhavingscijfers’]. Autoriteiten ook niet [alert! ‘Er zijn geen concrete uitspraken van politie of justitie beschikbaar in de bronnen over lopende onderzoeken naar deze praktijken’]. En de daders? Die zitten gewoon weer achter hun scherm.

AI maakt liegen makkelijk, algoritmen maken het lonend

Waarom doet iemand zoiets? Het antwoord zit in hoe sociale media werken. Algoritmen belonen boosheid en scherpe opmerkingen met meer bereik en aandacht, terwijl nuance zelden viraal gaat [3]. Trollen maken daar bewust misbruik van [3]. En AI maakt het dramatisch eenvoudiger: teksten polijsten, stemmen nabotsen, foto’s verfraaien en niet-bestaande beelden creëren — het is inmiddels kinderspel [3][4]. Een expert waarschuwt daarbij ook voor een ander gevaar: ‘Ze azen op onze gegevens om hun systemen te voeden’ [7]. Mensen vertonen online agressiever gedrag omdat zij zich verschuilen achter een digitale dubbelganger — een online persona die harder, bozer en onbeschofter is dan de persoon die er achter zit [3]. Het wegvallen van fysieke remmingen, zoals oogcontact en gezichtsuitdrukkingen, zorgt ervoor dat de ander online niet meer volledig als mens wordt gezien [3]. Stel je voor: je bent terminaal ziek, je doet mee aan een tv-programma om je verhaal te delen, en je krijgt vervolgens van vreemden te horen dat je al gestorven bent. Dat is niet abstract. Dat is wat er nu in Nederland gebeurt [1][7].

De wereld van nepnieuws wordt groter, de pakkans blijft klein

Dit is geen nieuw fenomeen, maar het groeit razendsnel. In oktober 2025 ontdekten RTL Nieuws en softwarebedrijf Trollrensics honderden buitenlandse nepaccounts die de Nederlandse Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025 probeerden te beïnvloeden, voornamelijk bestuurd vanuit Nigeria, Ghana en Ivoorkust, vermoedelijk met Russische aansturing [4]. AI-deskundige Jarno Duursma waarschuwde in mei 2026: ‘Je weet niet meer wat je online moet geloven. We zullen overspoeld worden met nepcontent’ [4]. YouTube kondigde tussen 25 en 31 mei 2026 aan AI-video’s beter te labelen, omdat die labels eerder alleen verstopt stonden in uitklapbare beschrijvingen [4]. Maar labels helpen weinig als de inhoud al viraal is gegaan. Sociaal psycholoog Sander van der Linden van de Universiteit van Cambridge beschrijft in zijn boek ‘Immuun voor nepnieuws’ uit 2023 zes manipulatietechnieken die desinformatieverspreiders gebruiken: verdacht maken, inspelen op emotie, polarisatie, imitatie, complottheorieën en trolling [4]. Ongeveer een derde van de wereldbevolking gelooft in complottheorieën [4]. De trollen weten dat. En ze gebruiken het. De vraag is wanneer Nederland besluit dat genoeg ook echt genoeg is.

Bronnen

desinformatie AI-misbruik