Europa start nieuw migratiepact, maar het vingerafdruksysteem doet het niet
Den Haag, vrijdag, 12 juni 2026.
Vandaag, 12 juni 2026, trad het nieuwe Europese migratiepact in werking. Meteen ging het mis: Eurodac, het systeem dat vingerafdrukken van asielzoekers vergelijkt, ligt plat door een update-fout van eu-LISA.
Ter Apel: asielzoekers in de rij, database in de kreukels
In Ter Apel, het centrale aanmeldcentrum voor asielzoekers in Nederland, draait het nieuwe Europese asielproces vandaag gewoon door — op één cruciaal onderdeel na [1][2]. Het Eurodac-systeem, de Europese vingerafdrukdatabase die moet controleren of een asielzoeker al eerder in een ander EU-land asiel heeft aangevraagd, werkt niet [1][2][3]. De storing ontstond tijdens een update vrijdagochtend vroeg. Volgens een IND-woordvoerder was het systeem al vóór 09:30 uur niet operationeel [3]. Verantwoordelijk is niet de IND zelf, maar eu-LISA: het Europese IT-agentschap dat Eurodac beheert [1][2]. Dat agentschap kondigde op 10 juni 2026 nog trots aan dat de nieuwe versie van Eurodac op exact deze dag — 12 juni 2026 — operationeel zou worden, met uitgebreidere functies ter ondersteuning van het nieuwe migratiepact [5]. De timing kon haast niet slechter.
Wat werkt niet, en wat werkt wél?
Asielzoekers in Ter Apel kunnen vandaag het volledige nieuwe asielproces doorlopen [1][2]. Alleen de biometrische controle — het vergelijken van vingerafdrukken met databases van andere EU-landen — valt weg [1][2]. Dat is geen klein detail. Het nieuwe pact schrijft voor dat asielzoekers binnen zeven dagen een grensscreening ondergaan, waarbij hun gegevens in Eurodac worden geregistreerd [6]. In 2025 verwerkte Eurodac al meer dan 1,1 miljoen vingerafdrukdatasets van asielaanvragen, illegale grensoverschrijdingen en illegaal verblijf [5]. Zonder werkend systeem weet Nederland dus tijdelijk niet of iemand al eerder elders in Europa asiel heeft aangevraagd. De IND-woordvoerder geeft aan dat eu-LISA updates uitvoert om de problemen te verhelpen, maar kan niet zeggen hoe lang de storing duurt [1][2]. Of alle 27 EU-lidstaten last hebben van de storing, is onduidelijk — de IND-woordvoerder zegt daar “geen zicht op” te hebben” [1][2]. Een IND-woordvoerder denkt echter dat meerdere landen getroffen zijn [3].
Een pact met grote ambities, een start met kleine chaos
Het nieuwe Europese asiel- en migratiepact is jaren in de maak geweest en verandert het asiellandschap ingrijpend [4]. Voor Nederland betekent het pact onder meer dat asielaanvragen voortaan binnen zes maanden moeten worden afgehandeld — vergeleken met een gemiddelde van twee jaar nu [6]. Maar er zijn al flinke uitdagingen vóór de storing. Meer dan 54.000 bestaande aanvragers wachten langer door de nieuwe prioritering op nieuwe aanvragen, met een deadline van juni 2029 voor afhandeling [6]. Daarnaast kampt Nederland met een tekort van 23.000 bedden voor asielzoekers, terwijl 100 van de 342 gemeenten helemaal geen opvangplekken bieden [6]. IND-directeur Rhodia Maas waarschuwde vorige week al: het nieuwe pact is “geen garantie” dat er minder vluchtelingen naar Nederland komen [6]. Analist Susan Fratzke van het Migration Policy Institute verwoordde het eerder treffend: “Het zal niet zijn als een lichtknopje dat aangaat op 12 juni” [4]. Dat klopt. Het lichtknopje flikkert vandaag nog even.