Kabinet pakt vrijdag ongewenste vreemdelingen sneller aan na falen asielwet
Den Haag, woensdag, 6 mei 2026.
Premier Jetten houdt woord na het sneuvelen van de asielnoodmaatregelenwet. Het kabinet kiest een slimme omweg: via een aanpassing van bestaande wetgeving kunnen criminele vreemdelingen en overlastgevers voortaan sneller ongewenst worden verklaard. Dit maakt hun verblijf in Nederland direct strafbaar. De gevoeligste maatregel - het strafrechtelijk aanpakken van uitgeprocedeerde asielzoekers die hun vertrek tegenwerken - komt later. Binnen de coalitie ligt deze ‘terugkeerfrustreerders-aanpak’ nog altijd gevoelig, vooral bij D66.
Snelle route via bestaande wetgeving
Het kabinet kiest bewust voor een slimme omweg om tijd te winnen [1]. Vrijdag behandelt de ministerraad het uitbreiden van de ongewenstverklaring via een zogeheten Nota van Wijziging [1]. Deze aanpassing van bestaande wetgeving voorkomt dat er een volledig nieuw wetsvoorstel nodig is [1]. Denk bijvoorbeeld aan een vreemdeling die herhaaldelijk inbreekt of dealende asielzoekers: zij kunnen nu sneller ongewenst worden verklaard [1]. Hun verblijf wordt dan direct strafbaar [1]. De haast ontstond door het sneuvelen van de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer, vooral omdat de strafbaarstelling van illegaliteit gevoelig lag binnen de coalitie [1].
Andere maatregelen volgen later
Verdere onderdelen uit de verworpen wet komen in etappes [1]. Voor het afschaffen van rechterlijke dwangsommen voor de IND ligt inmiddels een amendement van SGP en JA21 klaar [1]. Deze dwangsommen worden nu opgelegd als de overheid te laat beslist over asielaanvragen [1]. De politiek gevoeligste maatregel blijft voor later: het strafbaar stellen van ‘terugkeerfrustreerders’ [1]. Dit zijn uitgeprocedeerde asielzoekers die actief tegenwerken dat zij Nederland verlaten [1]. Hier botsen de coalitiepartijen: D66 heeft principiële bezwaren tegen het strafbaar stellen van mensen zonder verblijfsrecht, terwijl VVD en CDA juist steviger willen optreden [1]. Volgens betrokkenen is hiervoor een apart wetstraject nodig omdat de coalitie het nog niet eens is over de inhoudelijke koers [1].
Wat betekent dit voor burgers
Voor gewone burgers betekenen deze maatregelen dat overlastgevende vreemdelingen sneller het land uit kunnen [1]. Criminele activiteiten of ernstige overlast leiden voortaan directer tot een ongewenstverklaring [1]. Dit zou bijvoorbeeld gelden voor veelplegers in de grote steden of drugsdealers rond azc’s. De politieke realiteit blijft echter complex: waar de ene partij snelheid wil, houdt de andere partij vast aan rechtsbescherming. Premier Rob Jetten (D66) beloofde twee weken geleden snelle nationale asielmaatregelen na het mislukken van de oorspronkelijke wet [1]. De vrijdag aangekondigde stap toont dat het kabinet zijn woord houdt, zij het stap voor stap.