Trump en Xi beginnen cruciale top terwijl Iran-oorlog beide supermachten dwingt tot samenwerking

2026-05-13 buitenland

Beijing, woensdag, 13 mei 2026.
De Amerikaanse president bezoekt China voor het eerst in negen jaar, maar de agenda is volledig overschaduwd door de oorlog in Iran. Trump heeft Xi’s hulp nodig om de Straat van Hormuz te heropenen - de route waarlangs China meer dan 30% van zijn olie krijgt. Beide leiders zitten in een lastig parket: Trump lijkt ‘vernederd’ door een kleinere macht volgens Duitse bondskanselier Merz, terwijl Xi moet kiezen tussen zijn bondgenoot Iran en economische belangen.

Economische druk zet beide leiders schaakmat

Trump kwam gisteren aan in Beijing voor een tweedaagse top die tot vrijdag duurt [1][2]. Het bezoek werd zes weken uitgesteld vanwege de Iran-oorlog [3]. Beide leiders zitten klem: China importeert meer dan de helft van zijn olie uit het Midden-Oosten via de nu gesloten Straat van Hormuz [4]. Trump vraagt Xi om mee te doen aan een ‘internationale operatie’ om de route te heropenen [4]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit dat energieprijzen hoog blijven zolang deze cruciale route dicht is. China’s dilemma is simpel: helpen betekent Iran verraden, weigeren betekent een economische crisis. Een gepensioneerde Chinese militair zei dat de oorlog ‘de tekortkomingen van Amerika’s wereldwijde militaire hegemonie heeft blootgelegd’ [1]. Trump brengt topmanagers van Tesla, Apple, Boeing en Goldman Sachs mee om deals te sluiten [3].

Handelsdeals als wisselgeld voor militaire steun

Trump zoekt Chinese toezeggingen voor meer aankopen van Amerikaanse sojabonen, vlees en Boeing-vliegtuigen [5][6]. China kocht vorig jaar voor 24 miljard dollar aan Amerikaanse landbouwproducten [5]. De president wil ook geavanceerde AI-chips verkopen in ruil voor Chinese steun tegen Iran [7]. Deze onderhandelingen raken Nederlandse bedrijven direct: minder Chinese vraag naar Amerikaanse producten betekent meer concurrentie op Europese markten. Xi wil concessies over Taiwan en minder Amerikaanse wapenleveranties aan het eiland [1]. Trump twijfelde eerder dit jaar al over Amerikaanse steun aan Taiwan [1]. De ontmoeting vindt plaats in de Hemeltempel, waar Chinese keizers vroeger baden voor goede oogsten [5]. Symbolischer kan het niet.

Machtsbalans verschuift naar Beijing

Analisten zien een zelfverzekerder China dan in 2017, toen Trump voor het laatst op bezoek was [8]. Beijing investeert dit jaar ongeveer 400 miljard dollar in robotica [9]. Chinese expert Ali Wyne merkt op dat Xi zich nu niet meer hoeft te bewijzen als Trump’s geoopolitieke gelijke [9]. De Chinese economie kampt wel met problemen: werkloosheid stijgt en de export naar Amerika daalde met 20 procent [9]. Voor Nederland betekent dit meer Chinese concurrentie in andere markten. Trump wordt in China ‘Chuan Jianguo’ genoemd - ‘Trump de natiebouwer’ - omdat zijn beleid China ironisch genoeg sterker maakte [9]. De top eindigt vrijdag, maar beide leiders hopen elkaar later dit jaar te ontmoeten tijdens een APEC-top in Shenzhen [1]. Of die er komt hangt af van wat er deze week gebeurt in Beijing.

Bronnen

Straat van Hormuz Trump Xi top