Oud-NCTV-baas Aalbersberg heeft spijt: 'wappie' zeggen sloot elk gesprek direct af
Den Haag, zaterdag, 6 juni 2026.
Achter gesloten deuren, geen notulen en een uitgewoond ministerie: de corona-enquête legt pijnlijke keuzes bloot. Aalbersberg getuigde vrijdag 5 juni 2026. Volgende week is Mark Rutte aan de beurt.
Eén woord, een dichte deur
Pieter-Jaap Aalbersberg, voormalig baas van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), zat vrijdag 5 juni 2026 in de verhoorstoel van de parlementaire enquêtecommissie corona [1][4]. Zijn openingsbekentenis was meteen raak: hij heeft spijt van het gebruik van het woord ‘wappie’ voor coronacritici [1][2][4]. “Soms werkt het averechts, zo’n woord. Als je begint met zo’n woord, heb je geen gesprek meer”, verklaarde hij [1][4]. Aalbersberg omschreef de beweging achter de coronascepsis als breed en divers: “Het was een anti-elitaire beweging, maar ook ouders die zich zorgen maakten over hun kinderen.” [2] Zijn les is simpel: wie mensen wil bereiken, begint niet met een scheldnaam. Dat klinkt logisch, maar het kostte een parlementaire enquête om het hardop te zeggen.
Catshuis, geen camera’s, geen notulen
Aalbersberg was tijdens de coronacrisis een vaste gast bij de informele overleggen in het Torentje van premier Mark Rutte (VVD) en in het Catshuis [1][4]. Aan tafel zaten ook minister Hugo de Jonge (CDA, Volksgezondheid), minister Ferd Grapperhaus (CDA, Justitie) en RIVM-baas Jaap van Dissel [4]. Wat er precies besproken werd, is nooit openbaar gemaakt — want er zijn geen notulen gemaakt [1][4][5]. Aalbersberg kon niet uitleggen waarom niet, maar denkt dat het een bewuste keuze was: “Het moet eens zijn afgesproken.” [1][4] De verantwoordelijkheid daarvoor legt hij bij de voorzitter van die overleggen: Mark Rutte [1][4]. Zijn redenering: notulen hadden de sessies een te formeel, besluitvormend karakter gegeven [1][4]. De enquêtecommissie haalt ook een e-mail van Aalbersberg aan justitieminister Grapperhaus boven water, uit de zomer van 2020, waarin hij schrijft dat het ministerie van Volksgezondheid “overbelast” is door “de dagelijkse ideeën van Hugo” [1][4]. Tijdens het verhoor omschrijft Aalbersberg die ideeën diplomatiek als “creatief” — maar zijn conclusie blijft staan: het departement was “uitgewoond” [1][4]. Voor gewone burgers betekent dit dat cruciale beslissingen over lockdowns, schoolsluitingen en avondklokken werden voorbereid in kamers zonder papieren spoor. Verantwoording afleggen wordt een stuk moeilijker als er niets op schrift staat.
Nederland nog steeds niet klaar voor de volgende crisis
Aalbersberg sloeg ook alarm over de toekomst. Nederland is nog steeds niet goed voorbereid op een volgende pandemie, stelde hij [2][5]. De draaiboeken die in 2020 klaarlagen, waren uitsluitend gericht op één lokale besmettingshaard — niet op een wereldwijde crisis [2][5]. “Soms had je maar een uur om een beslissing te nemen”, zei hij [2]. Hij pleit ervoor dat ministers in crisistijd wettelijk meer bevoegdheden krijgen: “Dat hoor je eigenlijk in de wet geregeld te hebben.” [2] De enquêtecommissie, die negen weken lang bijna vijftig sleutelfiguren uit het coronatijdperk hoort, trekt intussen door [2][5]. Volgende week komen zwaardere namen aan bod: op maandag 8 juni 2026 worden Hubert Bruls (voormalig voorzitter Veiligheidsberaad) en Mark Roscam Abbing gehoord, op woensdag 10 juni 2026 de oud-ministers Tamara van Ark en Wouter Koolmees, en op vrijdag 12 juni 2026 volgen Dick Schoof en oud-premier Mark Rutte (VVD) [2][5]. Rutte was de voorzitter van de Catshuisoverleggen zonder notulen. Zijn verhoor belooft dus interessant te worden.