hoe de sokjes van jip en janneke de nederlandse kunstgeschiedenis veranderden
Amsterdam, donderdag, 18 juni 2026.
Het Rijksmuseum zet Fiep Westendorp deze zomer in het zonnetje met 150 originele tekeningen. Je kent haar van Jip en Janneke, maar wist je dat haar half afgezakte sokjes en vieze kleren een revolutie waren? Westendorp tekende kinderen zoals ze echt zijn: rommelig, eigenwijs en vol emotie. Niet alleen haar iconische boekillustraties komen voorbij, maar ook haar minder bekende werk over emancipatie. Hedendaagse illustratoren zijn nog steeds fan van haar spontane stijl. De tentoonstelling toont hoe Westendorp met minimale lijnen complete verhalen vertelde – en waarom haar werk vandaag nog steeds raakt. Tot eind september te zien, mét een Fiep-Lab waar je zelf aan de slag kunt. Een unieke kans om de vrouw achter de vlekken en krullen te ontdekken.
amsterdam viert de vrouw die kinderen echt tekende
Amsterdam, 18 juni 2026 - Het Rijksmuseum zet deze week een streep door de kunstgeschiedenis. Voor het eerst hangen de tekeningen van Fiep Westendorp naast Rembrandts Nachtwacht. Niet omdat ze even beroemd zijn, maar omdat ze even revolutionair waren. Met 150 originele werken toont de tentoonstelling hoe Westendorp (1916-2004) kinderen tekende zoals ze echt zijn: met half afgezakte sokjes, vieze knieën en een eigen wil [1][2]. Haar Jip en Janneke uit 1952 waren geen brave poppetjes, maar kleuters die vieze handen maakten, ruzie zochten en soms gewoon verdrietig waren [3]. Hedendaagse illustratoren noemen haar stijl nog steeds ‘fantastisch’ om die eerlijkheid [1]. De tentoonstelling loopt tot eind september en is een zeldzame kans om te zien hoe Westendorp met minimale lijnen complete emoties neerzette - iets wat vandaag nog steeds illustratoren inspireert [4].
van kinderboeken tot feministisch statement
Wat weinig mensen weten: Westendorp was meer dan de vrouw achter Jip en Janneke. In het naoorlogse Nederland tekende ze voor Het Parool een Vrouwenpagina vol mild ironische tekeningen over het dagelijks leven [5]. Daarmee gaf ze een stem aan de generatie vrouwen die meer wilden dan alleen het huishouden [2]. De tentoonstelling toont ook deze minder bekende kant van haar werk, waaronder vroege schetsen en persoonlijke tekeningen die bewijzen hoe ze haar eigen weg zocht in een tijd waarin dat voor vrouwen niet vanzelfsprekend was [6]. Haar personages zoals Pluk van de Petteflet en Otje waren eigenwijze kinderen die zich niets aantrokken van regels - misschien wel een reflectie van Westendorps eigen karakter [7]. Het Rijksmuseum heeft zelfs een Fiep-Lab ingericht waar bezoekers zelf kunnen ervaren hoe lastig het is om met zo weinig lijnen zoveel te vertellen [4].
waarom we vandaag nog steeds ‘fiepen’
Westendorps invloed reikt verder dan de kinderkamer. Haar tekeningen zijn tegenwoordig overal: op mokken, posters en zelfs als tatoeages [7]. De expositie bewijst dat haar werk tijdloos is omdat het universele emoties raakt. Of het nu gaat om de eenzame Pluk op zijn torenkamer of de eigenwijze Floddertje, haar personages voelen als oude vrienden [3]. Het Rijksmuseum organiseert naast de tentoonstelling ook een podcast met conservator Marian Cousijn en kunsthistoricus Gioia Smid, die uitleggen waarom Westendorps werk nog steeds zo populair is [4]. Voor wie zelf aan de slag wil: er is een audiotour met Pim en Pom en theatervoorstellingen in het Auditorium [4]. De tentoonstelling is niet alleen een eerbetoon aan een groot kunstenares, maar ook een spiegel van hoe Nederland veranderde - en hoe kunst die verandering versnelde.