hoe brexit het verenigd koninkrijk 120 miljard euro per jaar kost – en waarom dat nog niet het einde is
Londen, vrijdag, 19 juni 2026.
Tien jaar na het brexit-referendum is de Britse economie 4 procent kleiner dan wanneer het land in de eu was gebleven. Dat komt neer op een verlies van zo’n 120 miljard euro per jaar. Ter vergelijking: Duitsland, Frankrijk en Nederland groeiden in dezelfde periode juist met 2 tot 3,5 procent. Britse bedrijven worstelen met extra kosten, vertragingen en minder export. Een kaasproducent uit Engeland zag zijn omzet naar de eu verdampen en moest vier jaar wachten voor hij nieuwe markten vond in Azië. Ondertussen blijft de eu de grootste handelspartner van het vk, maar de bureaucratie maakt zaken doen steeds lastiger. Voor Nederland betekent dit minder export en meer papierwerk. En de Britse regering? Die wijst naar de pandemie en de oorlog in Oekraïne, maar critici zeggen: brexit is de echte rem op de groei.
verenigd koninkrijk: 120 miljard euro per jaar armer door brexit
Londen, Verenigd Koninkrijk – Tien jaar na het brexit-referendum is de Britse economie 4 = 4 procent kleiner dan wanneer het land in de Europese Unie was gebleven [1]. Dat komt neer op een verlies van 120 miljard euro per jaar, berekend op basis van het Britse bbp van 3 biljoen euro in 2025 [1]. Ter vergelijking: in dezelfde periode groeiden Duitsland met 2 procent, Frankrijk met 3 procent en Nederland met 3,5 procent [1]. De gevolgen zijn tastbaar voor Britse burgers. De koopkracht van het gemiddelde Britse huishouden is sinds 2016 met 3.6 = 3,6 procent gedaald door hogere prijzen en lagere lonen [1]. Voor Nederlandse bedrijven betekent dit minder exportmogelijkheden. De Nederlandse export naar het VK heeft sinds de brexit naar schatting 3,2 miljard euro schade geleden [3].
bedrijven betalen de rekening: van kaas tot papierwerk
De brexit heeft vooral hard toegeslagen bij Britse bedrijven. Voedselexporteurs werden het zwaarst getroffen. De kaasproducent Bridge Cheese uit Telford zag zijn export naar de EU volledig stilvallen na de brexit [5]. Vier jaar lang, van 2021 tot 2025, exporteerde het bedrijf niets naar Europa door nieuwe veterinaire controles (500 pond per inspectie), douanepapieren en grensvertragingen [5]. Directeur Michael Harte: “Vóór de brexit kon je hier op maandag een pallet kaas maken en die tegen woensdag bij de klant in Frankrijk of Ierland hebben. We waren simpelweg niet meer competitief” [5]. Pas in 2026 vond Bridge Cheese nieuwe markten in Azië, met een export van 200.000 ton naar Hongkong – meer dan het dubbele van wat voorheen naar de EU ging [5]. Toch blijft de EU de grootste handelspartner van het VK. In 2025 ging nog steeds 42 procent van de Britse export naar de EU, maar de bureaucratie maakt zaken doen steeds lastiger [1]. Voor Nederlandse bedrijven betekent dit extra papierwerk en hogere kosten. De Nederlandse overheid stelde 300 miljoen euro beschikbaar om bedrijven te compenseren voor brexit-schade, maar daarvan werd slechts 20,9 miljoen euro besteed – en meer dan de helft daarvan ging op aan uitvoeringskosten [3].
politieke verdeeldheid en een onzekere toekomst
De Britse regering wijst naar de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne als oorzaken van de economische vertraging, maar critici benadrukken dat de brexit de echte rem op de groei is [1]. De Bank of England bevestigde in oktober 2025 dat het VK sinds de brexit minder open is geworden, wat de groei heeft beperkt [5]. Toch zijn er ook lichtpuntjes. Noord-Ierland, dat via een speciale regeling toegang hield tot de EU-markt, groeide tussen 2015 en 2023 met 16,5 procent – sneller dan het VK-gemiddelde van 11,6 procent [6]. De nieuwe Labour-regering onder premier Keir Starmer probeert de relaties met de EU te verbeteren. Op 22 juli 2026 staat een top gepland om veterinaire controles drastisch te verminderen [7]. Toch blijft een terugkeer naar de interne markt voorlopig onwaarschijnlijk. De Liberaal-Democraten pleiten voor toetreding tot de Europese Vrijhandelsassociatie (EFTA) om zo weer toegang te krijgen tot de interne markt, maar de EU eist daarvoor volledige naleving van EU-regels [8]. Voorlopig blijft de brexit een werk in uitvoering – met een prijskaartje van 120 miljard euro per jaar.