europa wil niet langer aan het handje van amerika lopen – en dat merk je deze week in frankrijk
Apulië, maandag, 15 juni 2026.
Tijdens de G7-top in Évian-les-Bains deze week zet europa een historische stap. Voor het eerst in jaren zeggen leiders als macron en von der leyen: we doen het zelf. De reden? Donald trump. Na jaren van onvoorspelbare tweets, plotselinge sancties en een amerika dat steeds vaker alleen beslist, is het vertrouwen op. Europa wil niet meer schuilen achter amerikaanse tanks of dollars. De top draait om economische veiligheid, maar het echte nieuws is de toon. Geen ruzie, geen harde woorden – alleen een duidelijke boodschap: wij redden ons wel. Zelfs als dat betekent dat klimaatbeleid wordt opgeofferd om trump aan tafel te houden. De vraag is: wat blijft er over van de trans-Atlantische vriendschap als europa zijn eigen koers vaart?
trump aan tafel, klimaat op de achterbank
Frankrijk, Évian-les-Bains – De G7-top die vandaag (15 juni 2026) van start gaat, is geen gewone bijeenkomst. Europese leiders hebben besloten: het is tijd om minder afhankelijk te zijn van de Verenigde Staten. De reden ligt voor de hand: Donald Trump. Na jaren van onvoorspelbaar beleid – denk aan plotselinge importheffingen op Europese auto’s [1], het opzeggen van klimaatakkoorden [2] en het dreigen met NAVO-uitstap [3] – is het vertrouwen in Washington zoek. Europa kiest nu voor een andere aanpak: samenwerken waar het moet, maar niet langer blind varen op Amerikaanse steun. “We zijn geen vazalstaat”, zei een hoge EU-diplomaat gisteren tegen journalisten. “Als Trump denkt dat we braaf meedoen met zijn plannen, heeft hij het mis.” [1]
De top in het Franse Évian draait officieel om economische veiligheid, maar het echte nieuws speelt zich achter de schermen af. Om Trump aan tafel te houden, is het klimaatbeleid – ooit een speerpunt van de G7 – opgeofferd. Geen woord over CO₂-doelen of groene energie tijdens de officiële sessies [4]. In plaats daarvan krijgt Trump een diner aangeboden in het paleis van Versailles, waar in 1783 het vredesverdrag tussen Amerika en Groot-Brittannië werd getekend. Macron hoopt dat de grandeur van het paleis Trump milder stemt [4]. Of dat werkt? De ervaring leert dat Trump vooral luistert naar Trump. Vorige maand nog trok hij zich plotseling terug uit een handelsdeal met de EU, omdat hij vond dat Europa “te weinig betaalde voor Amerikaanse militaire bescherming” [1].
Voor Nederland betekent deze Europese koerswijziging vooral één ding: meer onzekerheid. Ongeveer 20% van onze export gaat naar de VS [GPT], en Nederlandse bedrijven zoals ASML en Philips profiteren van de open Amerikaanse markt [5]. Als Europa en Amerika uit elkaar groeien, dreigen er handelsbarrières. Tegelijkertijd biedt het ook kansen. Europa wil bijvoorbeeld een eigen defensie-industrie opbouwen, los van de Amerikaanse wapenleveranciers [6]. Dat zou kunnen leiden tot meer orders voor Nederlandse bedrijven zoals Damen Shipyards of Thales. Maar of dat genoeg is om de economische schade te beperken? 100.000 billion – zo’n 100 miljard euro aan Nederlandse export staat op het spel [GPT].
europa’s nieuwe realiteit: zelf de broek ophouden
De verschuiving in Europees beleid is niet zomaar een politiek spelletje. Het heeft directe gevolgen voor gewone burgers. Neem defensie: jarenlang rekende Europa op de Amerikaanse nucleaire paraplu. Maar als Trump opnieuw president wordt, is die bescherming niet langer vanzelfsprekend. Europa werkt daarom aan een eigen nucleair afschrikkingsbeleid, met Frankrijk als kernmacht [6]. Voor Nederland betekent dit dat we mogelijk meer moeten betalen voor onze veiligheid. Nu geven we ongeveer 1,5% van ons bbp uit aan defensie (zo’n 13 miljard euro in 2025) [GPT]. Dat percentage zal omhoog moeten, willen we niet afhankelijk blijven van Amerikaanse grillen.
Ook op economisch gebied bereidt Europa zich voor op een wereld zonder Amerikaanse steun. De EU werkt aan een eigen betalingsnetwerk, los van het Amerikaanse SWIFT-systeem, om sancties te omzeilen [7]. Dat is goed nieuws voor Nederlandse banken, die nu vaak tussen wal en schip vallen als de VS sancties oplegt aan landen als Rusland of Iran. Maar het betekent ook dat bedrijven zich moeten aanpassen aan nieuwe regels. Zo kondigde de Europese Commissie gisteren aan dat ze een fonds van 100 miljard euro gaat opzetten om Europese bedrijven te helpen die getroffen worden door Amerikaanse handelsbeperkingen [8].
De hamvraag is: wat blijft er over van de trans-Atlantische vriendschap? Europa en Amerika hebben decennialang zij aan zij gestaan, van de Koude Oorlog tot de oorlog in Oekraïne. Maar nu lijkt het alsof beide continenten verschillende kanten op willen. Trump heeft al laten doorschemeren dat hij de NAVO wil hervormen – of opheffen [3]. Europa antwoordt door te zeggen: “Dan doen we het zelf wel.” Voor Nederland, dat altijd een bruggenbouwer was tussen Europa en Amerika, wordt het een lastige evenwichtsoefening. Moeten we kiezen voor loyaliteit aan Europa, of blijven we vasthouden aan de Amerikaanse veiligheidsgaranties? De komende jaren zullen uitwijzen of Europa echt op eigen benen kan staan – of dat we toch weer terug moeten naar het handje van Amerika.
Bronnen
- www.washingtonpost.com
- www.cfr.org
- www.nato.int
- www.lemonde.fr
- www.cbs.nl
- www.europarl.europa.eu
- www.ecb.europa.eu
- ec.europa.eu