Raad van State dwingt Gooise Meren tot nieuwe beslissing over 183 jaar oud familiegraf
Gooise Meren, donderdag, 21 mei 2026.
De hoogste bestuursrechter oordeelde gisteren dat individuele grafmonumenten niet automatisch monumentale waarde hebben, ook niet op beschermde begraafplaatsen. Het college weigerde twee keer toestemming voor Belgisch hardsteen bij restauratie van het historische familiegraf op de Oude Begraafplaats in Naarden. De Raad van State stelde echter dat alleen de indeling en groenvoorzieningen beschermd zijn, niet het uiterlijk van grafbedekkingen. Het college krijgt nu zes weken voor een gemotiveerd nieuw besluit.
Gemeente twee keer op de vingers getikt
De juridische strijd begon toen een nabestaande zijn 1843 jaar oude familiegraf wilde restaureren [1][3]. Het graf bestaat uit een natuurstenen monument met een gemetselde bakstenen rand eromheen [1][3]. De aanvrager wilde die bakstenen rand vervangen door natuurstenen banden in dezelfde afmetingen - eigenlijk een upgrade naar duurzamer materiaal [1][3]. Maar het college van burgemeester en wethouders van Gooise Meren zei nee. Hun argument: het zou de monumentale waarden van de begraafplaats aantasten [1][3]. De rechtbank gaf de aanvrager al eerder gelijk, maar de gemeente ging hardnekkig in hoger beroep [1][3].
Begraafplaats wel beschermd, individuele graven niet
De Raad van State oordeelde op 20 mei 2026 glashelder: de gemeente zit fout [1][3]. Het aanwijzingsbesluit dat de Oude Begraafplaats in Naarden beschermt, gaat alleen over de indeling van de begraafplaats, de ligging van graven en de aanleg van groenvoorzieningen [1][3]. Het uiterlijk van grafbedekkingen staat daar helemaal niet in [1][3]. Wel zijn enkele specifieke graven apart aangewezen als beschermd monument, maar dit familiegraf hoort daar niet bij [1][3]. De conclusie is helder: dit graf draagt niet bij aan de monumentale waarde van de begraafplaats [1][3]. Voor duizenden andere eigenaren van familiegraven betekent dit dat ze meer vrijheid krijgen bij onderhoud en restauratie.
Zes weken voor beter gemotiveerd besluit
De gemeente moet nu binnen zes weken een nieuw, beter gemotiveerd besluit nemen [1]. De Raad van State vond beide weigeringen onvoldoende onderbouwd [1]. Dit heeft bredere gevolgen: gemeenten kunnen niet zomaar verwijzen naar monumentale waarde als ze restauraties willen tegenhouden [1][3]. Ze moeten concreet aantonen waarom een verandering schadelijk zou zijn. Voor nabestaanden die hun familiegraf willen onderhouden, is dit goed nieuws. Het betekent dat bureaucratische barrières wegvallen bij het gebruik van kwaliteitsvolle materialen zoals natuursteen. De uitspraak maakt duidelijk dat respect voor overledenen en praktisch grafonderhoud voorrang hebben op te strikte interpretaties van monumentenzorg [1][3].