Paus Leo XIV waarschuwt voor 'nieuwe vormen van slavernij' door kunstmatige intelligentie

2026-05-25 buitenland

Vaticaanstad, maandag, 25 mei 2026.
In zijn allereerste encycliek roept paus Leo XIV op tot ‘ontwapening’ van AI en waarschuwt voor nieuwe slavernij. De 42.300 woorden tellende brief, gepresenteerd gisteren samen met Anthropic-oprichter Chris Olah, hekelt de dominantie van een kleine groep techreuzen. De paus stelt dat algoritmes nooit oorlogvoering moreel acceptabel kunnen maken en dat massale werkloosheid door AI een ‘morele plicht van historische omvang’ creëert.

Paus breidt AI-waarschuwing uit na gisteren gepresenteerde encycliek

Na zijn gisteren gepresenteerde baanbrekende AI-encycliek ‘Magnifica Humanitas’ [1] heeft paus Leo XIV vandaag zijn waarschuwingen verscherpt. In Vaticaanstad presenteerde de Amerikaanse paus zijn 245-paragrafen tellende brief [2] waarin hij spreekt van ‘nieuwe vormen van slavernij’ door kunstmatige intelligentie [3][4][5]. De encycliek, ondertekend op 15 mei - precies 135 jaar na de beroemde sociale encycliek ‘Rerum Novarum’ [6] - markeert een krachtige stap van de Rooms-Katholieke Kerk in het AI-debat [7]. Voor Nederlandse burgers betekent dit dat de grootste christelijke denominatie ter wereld nu officieel stelling neemt tegen ongebreidelde AI-ontwikkeling.

Concrete gevaren voor werkgelegenheid en oorlogvoering

De paus waarschuwt dat de macht over AI-ontwikkelingen ligt bij ‘een kleine groep’ techreuzen [3][4], waardoor regulering moeilijk wordt. Anthropic-oprichter Christopher Olah, die naast de paus zat tijdens de presentatie [3][4], noemde het ‘reëel’ dat AI menselijke arbeid ‘op zeer grote schaal’ zal vervangen [3][4]. Voor Nederlandse werknemers betekent dit dat ‘ondersteuning van degenen die hun baan verliezen een morele plicht van historische omvang zal zijn’ [3][4]. De paus stelt dat een samenleving die alleen werk garandeert aan ‘een kleine fractie van de bevolking’ risico loopt op ‘gedwongen inactiviteit’ en ‘menselijke en culturele verarming’ [7]. Ook oorlogvoering staat centraal: ‘Geen algoritme kan oorlog moreel acceptabel maken’, aldus Leo XIV [2].

Internationale reacties en Nederlandse relevantie

De timing is geen toeval. Amerikaanse vicepresident JD Vance erkende al op 19 mei dat wanneer ‘de leider van ‘s werelds grootste christelijke denominatie spreekt over zo’n onderwerp, het zeker invloed zal hebben’ [2]. President Trump wil dat Amerika ‘de AI-race tegen alle andere landen ter wereld wint’ [2]. Voor Nederland, met zijn sterke technologiesector en christelijke traditie, betekent dit dat de pauselijke oproep tot ‘ontwapening’ - niet afwijzen van technologie, maar voorkomen dat deze de mensheid domineert [1][3][4][5] - direct invloed kan hebben op het Nederlandse AI-beleid. De encycliek roept op tot overheidsregulering van AI-bedrijven en bescherming van werknemers [7], wat Nederlandse beleidsmakers voor concrete keuzes stelt.

Bronnen

kunstmatige intelligentie Vaticaan