Nederlandse beleggers verliezen jaarlijks 750 miljoen euro aan slimme fraudeurs
Amsterdam, dinsdag, 21 april 2026.
Beleggingsfraude kost Nederland 750 miljoen euro per jaar. Nepbrokers worden steeds slimmer en spelen handig in op trends zoals kunstmatige intelligentie. Ze lokken beleggers met valse beloftes en geavanceerde trucs. De AFM slaat alarm omdat de risico’s zich sneller opstapelen dan ooit. Fraudeurs misbruiken AI-tools om betrouwbaarder over te komen. Particuliere beleggers lopen het grootste gevaar omdat ze minder bescherming hebben. De toezichthouder waarschuwt: check altijd of een aanbieder een vergunning heeft. Deze fraude is geen tijdelijk probleem maar onderdeel van een nieuwe, onvoorspelbare financiële werkelijkheid.
AI-fraude stapelt risico’s op elkaar
De AFM schat dat jaarlijks ongeveer 750 miljoen euro verloren gaat aan beleggingsfraude in Nederland [1]. De toezichthouder waarschuwt dat risico’s zich sneller en tegelijk op elkaar opstapelen door kunstmatige intelligentie [1]. “We hebben te maken met een opeenstapeling van risico’s waar we traditioneel al van één nerveus zouden worden,” aldus AFM-bestuursvoorzitter Laura van Geest [2]. Fraudeurs maken gebruik van AI-tools om betrouwbaarder over te komen bij particuliere beleggers. Ze profileren zich bijvoorbeeld als AI-speler om waarderingen te rechtvaardigen, wat kan leiden tot verkeerde verwachtingen en overwaardering [1]. Deze ‘AI washing’ maakt het voor gewone beleggers steeds moeilijker om echte van nepinvesteringen te onderscheiden.
Particuliere beleggers lopen grootste gevaar
De AFM ziet een groot risico in het feit dat AI de drempel voor beleggers verlaagt, waardoor meer mensen toegang krijgen tot tools en advies zonder de bescherming van traditionele financiële instellingen [1]. Particuliere beleggers krijgen steeds vaker te maken met onbetrouwbaar advies via chatbots en algoritmes [1]. Denk aan een app die belooft jouw pensioen te verdubbelen met AI-gestuurde crypto-investeringen. Of een chatbot die zegt dat je binnen een maand miljonair wordt als je nu investeert. Deze tools lijken professioneel maar missen vaak vergunningen. De AFM waarschuwt specifiek particuliere beleggers om altijd te controleren of aanbieders over de juiste papieren beschikken [1].
Nieuwe realiteit vraagt andere aanpak
“Dit is ons nieuwe normaal geworden: onvoorspelbaar, kort-cyclisch en cumulerend. De komende tijd kunnen we ons er maar beter op instellen,” stelt Laura van Geest [2]. De AFM heeft op 17 april 2026 haar jaarverslag over 2025 gepresenteerd met een verkennend rapport over AI’s invloed op kapitaalmarkten [2]. De huidige marktomstandigheden zijn geen tijdelijke fase van onzekerheid, maar een structurele verandering [1]. Beleggers moeten meer focussen op risicobeheer en kwaliteit in plaats van snelle winsten [1]. Van Geest adviseert consumenten: “Het is belangrijk dat consumenten een appeltje voor de dorst hebben en een bepaald bedrag aan cash in huis hebben bij onverwachte tegenvallers” [2]. De AFM bereidt zich voor op langdurige instabiliteit en wil meebewegen met technologische ontwikkelingen zonder grip op de markt te verliezen [2].